Stella’s oorlog (2009)

Regie: Diederik van Rooijen | 90 minuten | drama, thriller | Acteurs: Maartje Remmers, Thijs Römer, Javier Guzman, Anna Drijver, Teun Kuilboer, Juda Goslinga, Micha Hulshof, Cecile Heuer, Keesje Rietvelt, Hanin Msellek, Wim van der Grijn, Dic van Duin, Herman Egbers, Wendel Spier

Soldaten die gehavend uit de oorlog terugkeren, kennen we van Amerikaanse films als ‘The Deer Hunter’, ‘Born on the 4th of July’ en ‘In the Valley of Elah’. In 2004 maakte Susanne Bier met ‘Brødre’ een prachtig Europees drama over een Deens militair die getraumatiseerd terugkeert uit Afghanistan. In 2009 volgt Nederland met ‘Stella’s oorlog’, een verhaal over een verwarde militair, zijn ongeruste vriendin en een missie die vreselijk fout gaat.

‘Stella’s oorlog’ volgt gedeeltelijk dezelfde weg als ‘Brødre’, al opent die laatste met oorlogshandelingen terwijl deze in ‘Stella’s oorlog’ pas later aan bod komen. Groter verschil is de uitwerking van het onderwerp. Terwijl ‘Brødre’ vooral handelt over verschuivende relaties aan het thuisfront, gaat ‘Stella’s oorlog’ over de vraag wat er mis ging in de hel van Afghanistan. Door Stella’s zoektocht naar het antwoord, verandert het drama na enige tijd in een psychologische thriller, om vervolgens weer in een drama te eindigen. Dat thrillergedeelte kent de nodige clichés en wringt met het eerdere realisme. Ook worden sommige spannende scènes onnodig lang gerekt.

Het zijn helaas niet de enige zwakten. Een enkele keer wordt de logica overboord gezet vanwege het dramatisch effect of de voortgang van het verhaal. Zo is de manier waarop Stella een ontbrekend bewijsstuk ontdekt dramatisch geslaagd, maar niet erg geloofwaardig. Het zijn detailfouten, maar ze ondergraven de geloofwaardigheid van het geheel.

Ook minder geslaagd is de uitleggerige toon. Nadat we een militair als een zombie door zijn huis zien dwalen, horen we in de volgende scène dat het hier gaat om posttraumatische stress. Daar waren we zelf ook al achtergekomen. En als een militair aan de vooravond van het vertrek naar Afghanistan aan zijn vriendin vraagt of ze misschien ongerust is, vraag je je af waar ze het dagelijks aan de ontbijttafel over hebben.

Toch betekenen deze minpuntjes niet dat je ‘Stella’s oorlog’ maar moet laten schieten. Het acteren gaat van redelijk tot goed, met Maartje Remmers en (vooral) Thijs Römer in erg sterke rollen. Maar belangrijker nog is de urgentie. Zelden houden Nederlandse filmers zich bezig met de bloederige actualiteit, en al helemaal niet op de compromisloze manier waarop dat hier gebeurt. Dat maakt ‘Stella’s oorlog’ een dappere, integere en bij vlagen intense film, maar wel een met de nodige zwakke plekken.

Henny Wouters