Tales from Earthsea – Gedo Senki (2006)

Regie: Goro Miyazaki | 115 minuten | animatie, avontuur, fantasie | Originele stemmencast: Junichi Okada, Aoi Teshima, Bunta Sugawara, Yûko Tanaka, Teruyuki Kagawa, Jun Fubuki, Takashi Naitô, Mitsuko Baisho, Yui Natsukawa, Kaoru Kobayashi

Zou er een gen bestaan voor animatietalent? Goro Myiazaki, regisseur van de Japanse animatiefilm ‘Tales from Earthsea’, is de zoon van de Japanse animatiegrootheid Hayao Myiazaki, medeoprichter van de Ghibli-studio en verantwoordelijk voor parels als ‘Spirited Away’ en ‘Howl’s Moving Castle’. Ook ‘Tales from Earthsea’ zou eigenlijk door vader Hayao worden gemaakt, maar een overvol werkschema zorgde ervoor dat het project bij debutant Goro belandde.

‘Tales from Earthsea’ is gebaseerd op de Aardzee-romans van de Amerikaanse fantasy-schrijfster Ursula Le Guin. Aardzee is een middeleeuwse fantasiewereld die wordt beheerst door vorsten, prinsen, magiërs en draken. Het verhaal gaat over een jonge prins die samen met een magiër op zoek gaat naar de bron van alle kwaad. De wereld is uit evenwicht, de mens is dolende, en het is aan de prins en de magiër om de boel te herstellen. Onderweg krijgen ze hulp van een dappere boerin en een onstuimig meisje. Hoewel dit verhaal niet zo gek veel voorstelt, zit er een boodschap in die zo uit de pen van papa Hayao had kunnen vloeien. Door zich af te keren van de natuur heeft de mens zich losgemaakt van de cycli van leven, sterven en herboren worden. Hierdoor wordt hij opgezadeld met een doodsangst die al zijn handelingen bepaalt. Die doodsangst zorgt er voor dat de mens vlucht in geweld, drugs en razernij, waardoor hij steeds verder van zijn natuurlijke staat afdrijft. Een hernieuwd contact met moeder natuur is dan ook geboden. Hoe serieus die boodschap misschien ook klinkt, ‘Tales from Earthsea’ is in de eerste plaats een sprookjesachtige avonturenfilm vol helden, draken en schurken. De dolende mens vinden we vooral in Hort Town, een stad waar middeleeuwse drugdealers en slavenhandelaren de touwtjes in handen hebben. Alleen op de momenten dat het verhaal stilvalt – en helaas zijn die er teveel – dreigt ‘Tales from Earthsea’ wat langdradig en pretentieus te worden.

Terwijl dit debuut van Goro in veel opzichten aan het werk van zijn vader herinnert, ontbeert het diens speelse fantasie. Het is nog maar de vraag of dit komt door een gebrek aan verbeeldingskracht of dat er sprake is van een bewuste keuze. Het verhaal van ‘Tales from Earthsea’ is dermate grimmig dat speelsheid en humor er eigenlijk niet in thuis horen. Wel dreigt de film door het gebrek aan luchtige scènes en door de lange speelduur af en toe topzwaar te worden.

Gelukkig beschikt ‘Tales from Earthsea’ over voldoende kwaliteiten om die minpuntjes te compenseren. De animatie is van vertrouwde Ghibli-kwaliteit en de muziek kent een paar mooie melancholieke thema’s. De personages weten stuk voor stuk te intrigeren, van het getraumatiseerde meisje Theru tot de zoetgevooisde en androgyne magiër Kobbe. Toch is het een scène aan het begin van de film die nog de meeste indruk maakt. Die scène doet denken aan een Shakespeariaans koningsdrama, en begeleidt als een sombere schaduw alle latere handelingen van hoofdpersoon Arren. Het is ook deze scène die van meet af aan de duistere toon zet.

Met ‘Tales from Earthsea’ heeft Goro Myiazaki een debuut afgeleverd waarover publiek en critici voorlopig nog niet zijn uitgepraat. Grimmig en actueel, maar bij vlagen ook langdradig en vaag. De film amuseert en zet aan tot denken, al is dat amusement steeds van de sombere soort en zal de boodschap velen ontgaan. Het enige wat je met zekerheid kunt zeggen, is dat Hayao Myiazaki een zoon op de wereld heeft gezet die niet gespeend is van talent. Hoe groot dat talent dan precies is, zal de toekomst moeten uitwijzen.

Henny Wouters