Terms of Endearment (1983)

Regie: James L. Brooks | 132 minuten | komedie, drama | Acteurs: Shirley MacLaine, Debra Winger, Jack Nicholson, Danny DeVito, Jeff Daniels, John Lithgow, Lisa Hart Carroll, Betty King, Huckleberry Fox, Troy Bishop, Shane Serwin, Megan Morris, Tara Yeakey, Norman Bennett, Jennifer Josey, Kate Charleson, Tom Wees, Paul Menzel

Jaarlijks worden de Oscars uitgereikt en er is vaak discussie of de juiste film de juiste prijs heeft gewonnen. ‘Terms of Endearment’ won vijf Oscars – waaronder die voor beste film – maar tijdens het kijken kun je jezelf op de vraag betrappen of dat helemaal terecht is.

Het verhaal gaat over de relatie tussen moeder Aurora (Shirley MacLaine) en dochter Emma (Debra Winger) en behandelt een periode van dertig jaar van hun leven. Er is een fragmentarische opzet, waarbij er steeds kleine sprongen in de tijd worden genomen. De band tussen de twee is sterk, mede doordat de vader al vroeg overlijdt. Toch is Aurora erg controlerend en dat zorgt ervoor dat Emma dat wil ontvluchten door snel te trouwen met Flap (Jeff Daniels), en te verhuizen naar een andere staat. Vervolgens wordt steeds geschakeld tussen het leven van Aurora en haar band met buurman Garrett (Jack Nicholson), en het gezinsleven van Emma in Iowa.

Zoals de inleiding al doet vermoeden is er weinig spektakel te verwachten bij het kijken van ‘Terms of Endearment’. Het is het wel en wee van alledag en je zou heel gemakkelijk de sticker ‘melodrama’ kunnen plakken. Toch stijgt het daar wel bovenuit, omdat het acteerwerk goed is, en het script niet vervalt in goedkope, sentimentele zinnen. Dat zorgt ervoor dat het interessant blijft, maar er ontbreekt wel een beetje conflict en pit. Drama hoeft natuurlijk niet per se groot te zijn, maar hier kabbelt het vaak net iets té veel. Het geeft herkenbaarheid, maar ook wel een grote kans dat tijdens het kijken de tekst “nou en” op popt in je hoofd. Jack Nicholson speelt vooral Jack Nicholson, maar in combinatie met Shirley MacLaine werkt dat goed. De regie is behoorlijk rechtdoor en rustig, zoals het hoort in een ‘klein’ drama. Hoewel er zeker zware dingen aan bod komen, blijft er continu een zekere lichtheid aanwezig, waardoor de film niet in de categorie “één keer, maar nooit weer” terechtkomt.

Punt van kritiek is wel de muziek. Die is prima voor die tijd, maar dan eigenlijk ook alleen maar voor dié tijd. Het is een typische jaren 80 soundtrack met een elektrische piano die weliswaar vanzelf retro wordt, maar sindsdien niet echt meer is teruggekomen, met als gevolg dat de film niet tijdloos is geworden. Iets wat – zeker commercieel gezien – vaak nadelig werkt.

De film won de prijzen voor Beste Film, Beste Regie (James L. Brooks), Beste Hoofdrol (MacLaine), Beste Bijrol (Nicholson) en Beste Script. Met de wetenschap dat voor die eerste categorie ook ‘The Big Chill’ en ‘The Right Stuff’ waren genomineerd, wringt de schoen toch een beetje.

Laat niet onverlet dat het een prima film is en toch wel een klassieker die het waard is om een keer gezien te hebben.

Gijsbert Ambachtsheer

Waardering: 3.5

Bioscooprelease: 12 april 1984