The Border Crossed Us (2023)

Regie: Loretta van der Horst | 72 minuten | documentaire

Opgroeien in het grensstadje La Joya betekende dat je geen cowboy-en-indiaan speelde, maar politieagent en smokkelaars, zegt een voice-over in ‘The Border Crossed Us’. Het lag voor de hand dat het spelletje ooit realiteit zou worden. De documentaire van Loretta van der Horst gaat over het moeilijke werk dat de lokale politiemacht in het grensgebied verricht. Als volwassen Klein Duimpjes volgen ze het spoor dat vluchtelingen die vanuit Mexico de Rio Grande oversteken naar Amerika achterlaten: kinderschoentjes, een rugzakje… Maar het zijn niet de immigranten die ze in hun vizier hebben: gesprekken met hen leveren slechts bruikbare informatie op (en daarnaast: het is niet hun taak, die behoort tot de grenswacht). Het zijn de smokkelaars en diens bazen waar ze naar op jacht zijn. Het is het uiteindelijke doel om het smokkelnetwerk op te doeken. Maar dat lijkt een onmogelijke taak.

‘The Border Crossed Us’ is een soms bijna meditatieve documentaire. Door de beelden van zwermen vogels (een beetje voor de hand liggend, want die kennen immers geen grenzen) en de dromerige muziek raak je in een soort rustige staat. Lang duurt dat niet, want er zijn ook spannende scènes, zoals een inval in een huis waar mensensmokkelaars zich zouden bevinden en een nagelbijtende achtervolging. Scènes met de altijd aanwezige blimp geven je dan weer een unheimisch gevoel.

We volgen een drietal politieagenten in hun dagelijks werk, maar ook in gesprekken, waarin ze laten weten wat het werk met hun doet en hoe ze soms worstelen met het morele dilemma (“voor de migranten zijn de smokkelaars de good guys, zij helpen ze immers aan een betere toekomst, waarom zitten wij dan achter ze aan?”). We zien hoe een vrouw, die door een zeer geduldige en empathische agent wordt ondervraagd over haar mogelijke betrokkenheid bij het smokkelen, steeds dieper in haar web met leugens vast komt te zitten. Die empathische opstelling van de agent is wat vooral blijft hangen: als kijker voel je dat hij (en zijn collega’s) weten dat het slechts toeval is aan welke kant van de grens je wieg heeft gestaan.

Wat daarom sterk is aan de documentaire is dat er – niet echt – een partij gekozen wordt. Er is begrip voor alle kanten, behalve misschien voor de rijken – die over lijken gaan – in dit bloedserieuze spelletje. De agenten hebben God en de Amerikaanse wet achter zich, en daar houden ze zich aan vast. Je moet wat, als je verder geen keuze hebt wie je wil zijn: politieagent of smokkelaar…

Monica Meijer

Waardering: 3.5

Speciale vertoning: IDFA 2023
Bioscooprelease: 20 juni 2024
VOD-release: 23 augustus 2024 (Pathé Thuis)