The Choral (2025)

Regie: Nicholas Hytner | 113 minuten | drama, geschiedenis, muziek, romantiek, oorlog | Acteurs: Ralph Fiennes, Roger Allam, Mark Addy, Alun Armstrong, Robert Emms, Amara Okereke, Oliver Briscombe, Taylor Uttley, Simon Russell Beale

Yorkshire, Verenigd Koninkrijk, 1916. In de dramatische oorlog die we nu kennen als de Eerste Wereldoorlog, worden de dorpen en de steden in het graafschap leeg gezogen. Jonge mannen worden naar Europa gestuurd om daar in de loopgraven een perspectiefloze oorlog te gaan voeren tegen de Duitsers. Circa 10 miljoen soldaten zouden het leven laten in de greppels en de loopgraven van België en Frankrijk. In een klein dorp in Yorkshire is het gevolg dat het lokale koor geheel leegloopt wegens gebrek aan zingende leden. Als dan ook de dirigent / pianist nog vrijwillig dienst gaat nemen is het bestuur ten einde raad. Hun laatste hoop is Dr. Henry Guthrie (Ralph Fiennes). Zijn komst stuit op weerstand omdat hij net een langere periode in Duitsland, het land van de vijand, heeft gewerkt. Hij probeert met de overblijvende koorleden op veeleisende wijze de Mattheus Passion van Bach zo goed en zo kwaad als het kan in te studeren voor de jaarlijkse uitvoering. Totdat iemand zich realiseert dat Bach een Duitser was en dat het toch geen pas geeft om het werk van een Duitse componist te gaan uitvoeren. Guthrie stelt voor een werk uit te voeren van de Engelse componist Edward Elgar (1857-1934), namelijk De Droom van Gerontius, een oratorium in twee delen gecomponeerd in 1900 en tot dat moment weinig uitgevoerd.

Guthrie doet in ‘The Choral’ alle mogelijke moeite om koorleden te vinden. Overal waar gezongen wordt is hij te vinden, zelfs in de kroegen. Hij slaagt erin om een bijna volwaardig koor bij elkaar te krijgen. Het bestaat uit jonge mannen en jonge vrouwen én vrouwen wier mannen in de oorlog zijn. Elk koorlid heeft zijn eigen verhaal. Maar zet zo’n grote groep jonge mensen bij elkaar en de (amoureuze) ontwikkelingen blijven niet uit. Guthrie zelf heeft ook een eigen verhaal, een geheim, dat soms even boven komt drijven, maar niet wordt uitgewerkt als complete plotlijn. Hetzelfde geldt voor zijn pianist.

Dat is ook meteen de reden dat speelfilms over zangkoren niet zeldzaam zijn. Zoveel mensen bij elkaar, oud of jong, man of vrouw, goede zangers, minder goede zangers, geeft de scriptschrijver een groot aantal opties in handen die deze als evenzovele plotlijnen kan gebruiken. Denk aan ‘Sister Act’ (1992), ‘As It is in Heaven’ (2004), ‘Les Choristes’ (2004) en ‘The Singing Club’ (2019). Wat ze gemeen hebben is dat een groep in de verdrukking zit en dat zij dankzij het gezamenlijk zingen hun crises overwinnen. Dat is in ‘The Choral’ niet veel anders. Het verdriet over het gemis, de waarde van het gemeenschapsgevoel, de angst om de dienst in te moeten, het zijn allemaal sentimenten die veel losmaken.

‘The Choral’ is de eerste speelfilm waarin leadacteur Ralph Fiennes een samenwerking aangaat met Nicholas Hytner (bekend van onder andere ‘The Madness of King George’ (1996), ‘The Lady in the Van’ (2015) en vele theaterproducties waarvan een ook in samenwerking met Ralph Fiennes). Deze twee Britse top filmmakers hebben elkaar gevonden in een prachtig werk. ‘The Choral’ belicht een stuk geschiedenis tegen de achtergrond van een lokale cultuur, maar brengt ook buitengewoon indringend in beeld hoe een lokale gemeenschap zijn verdriet verwerkt door samen te zingen. De muziek brengt de gemeenschap bij elkaar. De dorpelingen nemen daadwerkelijk deel, hoe verschillend hun belangen en motivaties ook mogen zijn. In de muziek vinden ze een gezamenlijk doel.

Het acteerwerk van Taylor Uttley (Ellis) bevangen door een onbevredigd verlangen naar seks voordat hij naar het front wordt gezonden is prachtig. Dat geldt ook voor de onbekende Amara Okereke (Mary Lockwood, die als soldate van het Leger des Heils zichzelf naar de solo zingt in het koor). Er zijn eigenlijk geen uitvallers in ‘The Choral’.

Bijzonder is de totale setting waarin de film zich afspeelt. De film is grotendeels geschoten in het dorp Saltaire (nabij Bradford, Yorkshire). Dit dorp staat op de lijst van UNESCO werelderfgoed. Het geeft de kijker zin om zelf te gaan kijken, misschien wel in de verwachting om sommige van de (amateur-) acteurs te ontmoeten die gemoedelijk een pint pakken in de pub. Deze gehele setting en natuurlijk het fantastische acteerwerk maken de film geloofwaardig en op sommige momenten ook ontroerend.

Naast een stuk maatschappijkritiek (“Hier zijn we voer voor de fabriek, in de oorlog zijn we voer voor de kanonnen.”) wil ‘The Choral’ vooral laten zien dat muziek verbindt. De gevoelde passie leidt er op sommige momenten toe dat de film op de rand van het melodrama balanceert en een enkele keer doorslaat. Dat is bijvoorbeeld op het moment dat vrolijk zingende groepjes koorzangers (en zangeressen) gezamenlijk zingend door het dorp lopen, ogenschijnlijk gevolgd door een groepje dorpelingen. In diezelfde categorie valt ook een beetje de enscenering van de Droom van Gerontius, zoals deze uiteindelijk wordt uitgevoerd. Gelukkig is de verschijning van de maestro, Sir Edward Elgar himself (vertolkt door Simon Russell Beale), een welkome afleiding.

Voor de liefhebbers van Ralph Fiennes is ‘The Choral’ een absolute must-see, maar ook voor alle anderen is het zeker de moeite waard om deze feelgoodfilm te gaan zien.

Ton IJlstra

Waardering: 4

Bioscooprelease: 30 april 2026