The Chronology of Water (2025)

Regie: Kristen Stewart | 126 minuten | drama | Acteurs: Imogen Poots, Thora Birch, Jim Belushi, Tom Sturridge, Charlie Carrick, Jeremy Ang Jones, Earl Cave, Susannah Flood, Michael Epp, Kim Gordon, Alexander Johnson, Esme Allen, Anton Lytvynov, Alina Lytvynova, Anna Wittowsky, Marlena Sniega, Eleanor Hahn, Dominik Gabriel Roseti

2025 is het jaar van de acteur die de camera oppakt: Scarlett Johansson met ‘Eleanor the Great’, Harris Dickinson met ‘Urchin’ en niet te vergeten Kristen Stewart met ‘The Chronology of Water’. Ze verfilmt hiermee het gelijknamige boek van Lidia Yuknavitch, over een leven vol seksueel misbruik, drugs- en alcoholgebruik, maar bovenal een zoektocht naar identiteit. Het is een indringend verhaal dat de aandacht verdient en zeker ook een flinke uitdaging om als eerste speelfilm te regisseren.

Maar ondanks dat houdt Stewart zich knap staande, en dat is, gezien de materie en vooral de manier waarop ze die in beeld heeft gebracht, bewonderenswaardig. Stewart knipt het verhaal op in hoofdstukken, een artistieke keuze die bij het verfilmen van een memoir goed denkbaar is. De hoofdstukken vloeien op natuurlijke wijze in elkaar over en de vignetten voelen in het eerste uur nooit als een hinderlijke onderbreking. Toch gaat de film in de tweede helft ietwat fragmentarisch aanvoelen, maar dat zal met opzet het geval zijn, aangezien trauma’s kunnen leiden tot een gefragmenteerde psyche.

Een ander voorbeeld van hoe Stewart met vorm speelt, is de manier waarop ze haar scènes in elkaar laat overlopen. Nog vóór een scène volledig is afgerond, verschijnen al de eerste seconden van de volgende. Daarna keert ze kort terug om de eerdere scène af te sluiten. Wederom is de vorm van monteren niet louter een stilistisch experiment, maar zegt iets over de mentale staat van de hoofdpersoon: de film ademt die gefragmenteerde beleving. Door de trauma’s die haar verleden tekenen, lopen herinnering, realiteit en verbeelding in elkaar over. Stewart verliest zich helaas wel iets te veel in de vorm. Het geeft je een kijkje in het hoofd van Lidia.

Die fragmentatie vindt ook haar weerspiegeling in het water. Voor Lidia is het water zowel toevlucht als dreiging, een plek waar ze kan verdwijnen uit de werkelijkheid maar nooit helemaal aan zichzelf ontsnapt. Stewart, en Yuknavitch in haar memoir, gebruikt het element niet als symbool van reiniging, maar als een vorm van bescherming: een verdedigingsmechanisme dat haar tijdelijk afschermt van de pijn die aan de oppervlakte wacht. Onder water vervagen de grenzen tussen lichaam en geest, tussen verleden en heden. Daar, in dat gewichtloze niets, lijkt Lidia heel even heel.

De film geeft je als kijker een hoop te verwerken, en deze stilistische keuzes zijn daardoor soms wat overweldigend, in sommige gevallen zelfs ietwat kitscherig. Zo is de film omrand met een lijst die doet denken aan een oude, geblakerde foto of een pagina uit een boek. En hoewel het een verfilming van een memoir betreft en je best kunt begrijpen waarom die keuze is gemaakt, komt het niet uit de verf. Uiteindelijk ondermijnt juist die visuele omlijsting de emotionele kracht van wat Stewart probeert te vertellen.

Voor wie ook een flinke uitdaging is weggelegd, is Imogen Poots, die de rol van Lidia vertolkt, een rol die veel meer van haar vraagt dan we in het verleden van haar hebben gezien. Toch slaagt ze met vlag en wimpel. Poots speelt Lidia met een ongekende intensiteit die je alleen maar kippenvel kan bezorgen. Niet alleen tijdens de traumatische momenten die op camera worden gevangen, maar zeker in de latere scènes, waarin die ervaringen doorwerken in hoe Lidia connecties aangaat, relaties ervaart en een familie probeert te vormen.

Poots bewijst dat haar acteertalent verder reikt dan de kansen die ze tot nu toe heeft gekregen. Ze speelt niet slechts Lidia, ze wordt Lidia. De tranen, de boosheid, de onmacht, maar daarnaast ook het doorzettingsvermogen en de onoverwinnelijkheid. In haar spel voel je hoe pijn en kracht uit dezelfde bron kunnen komen, hoe overleven soms niets meer is dan blijven ademen. Het is dankzij haar dat de film, ondanks zijn stilistische overdaad, zijn menselijkheid nooit verliest.

Met ‘The Chronology of Water’ levert Kristen Stewart een gedurfd en persoonlijk debuut af. Ze toont zich een regisseur die niet bang is om risico’s te nemen, om vorm en emotie met elkaar te laten botsen. Niet alles werkt even goed, maar juist in die onbevangenheid schuilt haar kracht. Stewart bewijst niet alleen gevoel te hebben voor beeld en ritme, maar ook voor kwetsbaarheid. Als eerste stap achter de camera is dit een indrukwekkende belofte van wat er nog komen gaat.

Jelco Leijs

Waardering: 3.5

Speciale vertoning: Leiden International Film Festival 2025
Bioscooprelease: 8 januari 2026