The Debt (2010)

Regie: John Madden | 114 minuten | actie, drama, thriller | Acteurs: Jessica Chastain, Sam Worthington, Helen Mirren, Ciarán Hinds, Tom Wilkinson, Marton Csokas, Jesper Christensen, Adar Beck, Nitzan Sharron, Romi Aboulafia, Alexander E. Fennon

Ineens was ze er, de roodharige Amerikaanse actrice Jessica Chastain (1981). Jarenlang verdiende ze haar sporen in het theater. Sporadisch was ze te zien in televisieseries als “E.R.” en “Law and Order”. Bij het grote publiek was ze echter een grote onbekende. Tot 2011, het jaar van haar doorbraak. Was haar bijdrage in de Shakespeare-verfilming ‘Coriolanus’ (2011) nog beperkt, in Terrence Malicks ‘The Tree of Life’ (2011) maakt ze een onuitwisbare indruk en speelt ze de toch ook niet onaardig spelende Brad Pitt overtuigend van het doek. Haar rol in ‘The Help’ (2011), een drama over zwarte huishoudsters in het Mississippi van de jaren zestig, wordt eveneens geprezen. Menigeen bestempelt Chastain als een toekomstig Oscarwinnares en de natuurlijke opvolger van gelauwerde actrices als Nicole Kidman en Cate Blanchett. Niet alleen vanwege haar ranke verschijning en prachtige rode haar, maar ook vanwege haar onmiskenbare acteertalent. Een vrouw om in de gaten te houden!

‘The Debt’ (2010) van regisseur John Madden (bekend van ‘Shakespeare in Love’, 1999) biedt Chastain opnieuw de mogelijkheid om haar talenten te etaleren. De film, een bewerking van het Israelische ‘Ha-Hov’ uit 2007, draait om drie geheim agenten van de Israëlische Mossad, die er halverwege de jaren zestig op uit worden gestuurd om een nazi-dokter gevangen te nemen. Hun missie verliep echter niet geheel volgens plan en de beslissingen die ze dan nemen, zullen hen hun hele leven blijven achtervolgen. Wanneer Rachel Singer (Helen Mirren) in 1997 de boekpresentatie van haar dochter, die de gebeurtenissen tijdens die bewuste missie neerpende, bijwoont, worden oude wonden opengereten. Haar ex-man Stephan (Tom Wilkinson), die ook bij de missie betrokken was, duikt op, evenals de derde hoofdrolspeler, David (Ciarán Hinds). De drie delen een geheim, dat echter steeds meer aan hen gaat knagen. In hun thuisland Israël hebben ze een heldenstatus, maar verdienen ze die wel?

Het hart van de film wordt gevormd door een terugblik naar 1965, als de jonge Rachel (Jessica Chastain) samen met Stephan (Marton Csokas) en David (Sam Worthington) naar Oost-Berlijn wordt gestuurd om dokter Bernhardt (Jesper Christensen), beter bekend als de ‘chirurg van Birkenau’, gevangen te nemen. Bernhardt gaat inmiddels door het leven als dokter Vogel en is een gerespecteerd gynaecoloog. Maar hij zal boeten voor zijn daden van twintig jaar eerder, zo meent het drietal Mossad-agenten. Hun plan om Vogel te pakken lijkt te slagen. Maar met de geslepen arts gekneveld in hun smoezelige appartementje in Oost-Berlijn en de ontluikende gevoelens van David voor Rachel (die al een relatie heeft met Stephan), begint de spanning hoog op te lopen. Vogel is doortastend genoeg om het drietal tegen elkaar op te zetten. Het is zijn enige kans om te ontsnappen. Het is juist in deze beklemmende scènes in het appartement dat ‘The Debt’ op zijn best is. De onderhuidse spanningen worden prima uitgebuit en het sterke acteerwerk van alle vier de acteurs (ja, zelfs doorgaans zeer eenzijdige Sam Worthington laat zich van zijn beste kant zien!) tilt de film naar een hoger niveau.

Het zenuwslopende middendeel legt de lat hoog voor de derde akte. Helaas zakt ‘The Debt’ naar het einde toe weg in een ongeloofwaardig slotakkoord. Het is dat topacteurs als Mirren en Wilkinson je door het plot heen helpen, anders was de film als een kaartenhuis in elkaar gestort. De haperingen in het plot vormen een van de weinige smetjes op deze intelligente en stijlvolle thriller. Aardig is dat we één cruciale scène meerdere keren te zien krijgen, steeds vanuit een andere invalshoek, waarbij nieuwe informatie wordt onthuld. Zo wordt het geheim van het drietal geheim agenten langzaam maar zeker ontrafeld. ‘The Debt’ snijdt gecompliceerde morele kwesties aan, waarbij de nadruk niet zozeer ligt op het politieke, maar op het psychologische aspect. De personages worden achtervolgd door een leugen uit hun verleden. Een leugen die hen een heldenstatus heeft opgeleverd. Nu die leugen dreigt uit te komen, wankelt hun positie. Alle drie de personages gaan hier anders mee om.

‘The Debt’ is een intelligente, ambitieuze film, die misschien wel meer najaagt dan hij waar kan maken. Vooral dankzij ijzersterk acteerwerk van de gehele cast en een enerverende, lange flashback waarin Chastain en Christensen in een claustrofobische setting de show stelen, heeft Madden er echter toch een meeslepende psychologische thriller van weten te maken die het kijken meer dan waard is.

Patricia Smagge

‘The Debt’ verschijnt woensdag 25 januari 2012 op DVD en blu-ray.