The Fly (1958)

Regie: Kurt Neumann | 94 minuten | drama, science fiction, horror | Acteurs: David Hedison, Patricia Owens, Vincent Price, Herbert Marshall, Kathleen Freeman, Betty Lou Gerson, Charles Herbert

‘The Fly’ komt niet uit de tijd dat de dieren nog spraken, maar uit een tijd waarin sciencefiction nog echt over wetenschap ging en niet per se over de ruimte. Dat lijkt een uitgestorven begrip. Deze film is dan ook vooral een product van zijn tijd, terwijl de bekendere versie van ‘The Fly’ uit 1986 vooral een product is van David Cronenberg. ‘The Fly’ (1958) beschikt over alle ingrediënten voor een typische fiftiessciencefictionfilm: een beperkte speelduur, een beperkt budget, een doorgedraaide professor, een functionele soundtrack en een fascinerend concept waar je de wildste fantasieën over krijgt. En toch onderscheidt deze prent zich van zijn soortgenoten.

In de eerste plaats door de creatieve manier waarop het verhaal wordt verteld. Je voelt dat de scenarist er werk van heeft gemaakt. Het begint haast als een film noir: we komen te weten dat een vrouw (Helene) haar man (André) doodt door zijn hoofd en arm onder een hydraulische pers te plaatsen en de machine te activeren. Zijn hoofd én zijn arm. Ze heeft de pers dus tweemaal geactiveerd. Vreemd. Ze is bovendien heel open en duidelijk over het feit dat ze André heeft vermoord, maar ze wil niet zeggen waarom. Ze waren overigens erg gelukkig samen. Het verhaal evolueert tot een intrigerende murder mystery waarin niets zeker is, behalve dat je overal zoemende vliegen hoort en ziet. François (de broer van André, gespeeld door Vincent Price), die stiekem een oogje heeft op zijn schoonzus en kersverse weduwe/moordenares, weet haar vertrouwen te winnen, en aan hem vertelt ze de waarheid achter het mysterie. Een flashback volgt…

De clou van het verhaal valt eveneens te smaken, maar zodra ‘The Fly’ zich niet langer achter de originele vertelstructuur kan verschuilen, komen de problemen toch bovendrijven. Zelfs de korte speelduur kan de houdbaarheid van de kijkervaring niet meer garanderen. Je kijkt eerder verder uit nieuwsgierigheid dan uit spanning of medeleven, en na enkele schoten lijkt de munitie al op. Hét moment waar de film naartoe leeft, wordt doodleuk overgeslagen. Wist men niet hoe het in beeld te brengen en koos men voor de gemakkelijkste weg? Of maakten de makers daarmee het statement dat er geen goedkoop spektakel te vinden valt? Het duidt er in ieder geval op dat ‘The Fly’ zich serieuzer voordoet dan nodig is. Er is te weinig munitie voorzien om uit te groeien tot een lekkere, sappige, doldwaze cultfilm. En dat was misschien wel de betere optie geweest.

‘The Fly’ is een film die met meer durf een kleine cultklassieker had kunnen worden, maar daar net te ingetogen voor blijft. De originele vertelstructuur, het sterke beginsegment en een verrassing op het einde zorgen er wel voor dat liefhebbers van vintage sciencefiction hem zeker eens gezien moeten hebben.

Sander Abrahams

Waardering: 2.5

Bioscooprelease: 3 oktober 1958