The Man Who Fell to Earth (1976)

Regie: Nicolas Roeg | 139 minuten | drama, science fiction | Acteurs: David Bowie, Rip Torn, Candy Clark, Buck Henry, Bernie Casey, Jackson D. Kane, Rick Riccardo, Tony Mascia, Linda Hutton, Hilary Holland, Adrienne Larussa, Lilybelle Crawford, Richard Breeding, Albert Nelson, Peter Prouse, Jim Lovell

David Bowie staat bij iedereen bekend als een iconische rockster, die met zijn vele gezichten en gedaanten mensen over de hele wereld in vervoering bracht. Het begin van de jaren 70 waren voor zijn muziek de hoogtijdagen, maar helaas kwam hij door al het succes in aanraking met de duistere kant van alle glitter en glamour. Hij worstelde met een drugsverslaving en eigenlijk beleefde hij tijdens de opnames van ‘The Man Who Fell to Earth’ zijn dieptepunt.

Het was zijn debuut in een speelfilm waarin hij direct met de hoofdrol aan de haal ging. In een interview met Rolling Stone gaf Bowie toe dat hij van begin tot eind high van de cocaïne was terwijl hij acteerde. Door de drugs had hij niet het idee dat hij echt moest acteren, maar dat hij zich net als het personage vervreemd voelde. Het is de vraag hoe dat terug te zien is in ‘The Man Who Fell to Earth’.

We zien hoe een alien vermomd als mens op de aarde neerdaalt. Hij doet zich voor als een Britse man genaamd Thomas Jerome Newton en verkoopt gouden ringen om wat geld bij elkaar te verzamelen. Met de expertise van zijn thuisplaneet bouwt hij al gauw een imperium door verschillende uitvindingen te vermarkten. Zijn uiteindelijke doel is om water te vinden voor zijn thuisplaneet, die geteisterd wordt door een fnuikende droogte.

Op aarde ontmoet hij ook Mary-Lou, een klungelig kamermeisje dat op naïeve wijze direct iets moois ziet in de mysterieuze verschijning die zich in den beginne voorstelt als Sussex. Ze krijgen een romantische relatie en Thomas’ plan om weer terug te keren naar zijn planeet komt mede hierdoor in het gedrang.

Nicolas Roeg toont met ‘The Man Who Fell to Earth’ aan dat hij een kenmerkende manier van films maken heeft. Het wordt gezien als een ware cultklassieker en dat komt mede door de bevreemdende manier van filmmaken. De overgangen zijn hoogst onconventioneel en dragen bij aan een unheimische sfeer die je een onbehaaglijk gevoel bezorgen. Hij laat de camera zoeken naar iets wat je niet over het hoofd mag zien en zoomt te pas en te onpas in en uit om een zekere verwarring te zaaien.

Wat dat betreft past David Bowie perfect binnen het plaatje. Zijn androgyne uiterlijk, knokige lichaam en lege blik in zijn hypnotiserende ogen – Bowie had één bruin en één blauw oog – maken dat hij echt als een alien aanvoelt. Op ettelijke momenten is hij iets te melodramatisch, maar hij brengt een enigmatische energie op het beeldscherm.

De sfeer wordt dus knap neergezet, maar verder is ‘The Man Who Fell to Earth’ een film die maar weinig in de melk te brokkelen heeft. Er is weinig verhaal te vertellen en het geheel verloopt zo traag dat de positieve onderdelen van de film worden ondergesneeuwd. De relaties tussen alle personages voelen kil, zelfs die tussen Thomas en Mary-Lou. Net als in ‘Don’t Look Now’, tevens geregisseerd door Nicolas Roeg, zitten hier weer kakofonische seksscènes in, maar echt onthutsend zijn die ook niet.

Voor sommigen is het wellicht een filosofisch meesterwerk dat slechts een tipje van de ijsberg laat zien en de rest aan de verbeelding overlaat, maar met een minder roze bril lijkt het allemaal wel héél eendimensionaal. Er wordt geteerd op de ongrijpbare sfeer en de natuurlijke performance van David Bowie. ‘The Man Who Fell to Earth’ is een slowburner die onderzoekt wat een buitenaards wezen in ons midden kan betekenen voor de maatschappij, maar vervolgens vergeet uit te pluizen wat daarvan de directe impact is.

Sjoerd Crins

Waardering: 2.5

Bioscooprelease: 26 mei 1976
Bioscooprelease: 12 maart 2026 (re-release, director’s cut)