The Many Saints of Newark (2021)

Recensie The Many Saints of Newark CinemagazineRegie: Alan Taylor | 120 minuten | misdaad, drama | Acteurs: Alessandro Nivola, Leslie Odom Jr., Vera Farmiga, Jon Bernthal, Corey Stoll, Ray Liotta, Michela De Rossi, Michael Gandolfini, Billy Magnussen, John Magaro, Michael Imperioli, Samson Moeakiola, Joey Diaz, Germar Terrell Gardner, Alexandra Intrator, Gabriella Piazza, Mason Bleu, Aaron Joshua, Lesli Margherita, Talia Balsam, Kathryn Kates

Nog voor dat er een letter op papier stond voor ‘The Many Saints of Newark’, werd het al vergeleken met één van de meest geprezen tv-series van de eenentwintigste eeuw, ‘The Sopranos’ (David Chase, 1999-2007). Dit kon natuurlijk niet anders, want de geestelijk vader van deze tv-serie wilde met deels dezelfde crew een verhaal vertellen over de puberjaren van Tony Soprano. Later werd Tony, zoals gadegeslagen in meer dan tachtig uur aan televisie, een rijzende ster binnen de Italiaans-Amerikaanse maffia in New Jersey. Zonder de grote James Gandolfini, die bijna vereenzelvigd raakte met personage Tony, maar met zijn zoon Michael (ja, ze lijken akelig veel op elkaar) tikt deze prequel film net de twee uur grens aan. Een vergelijking op basis van kwaliteit tussen de film en serie slaat kant noch wal. Ze spelen namelijk in afzonderlijke competities. Niettemin is ‘The Many Saints of Newark’ een aardige aanvulling op de iconische HBO-serie en is het een vermakelijk maffiadrama voor mensen die nooit eerder van “The Sopranos” hebben gehoord.

Dus ‘The Many Saints of Newark’ draait om hoe de jeugdige Tony die vaderlijke misdaadkoning met monsterlijke trekjes wordt. Niet helemaal, of toch niet alleen. Hier is Tony, schoorvoetend vertolkt door de jonge Gandolfini, een bijna onschuldige passant, een stille getuige van een familie die al decennialang is verwikkeld in zwaar misdadige praktijken. Ook al zit vader Johnny Soprano (Jon Bernthal) in de bak, komen Tony, moeder en zussen weinig tekort. Bovendien kan Tony altijd premium bier voor zijn vrienden halen en krijgt hij af en toe een speciaal cadeau van een familielid, zoals een vorstelijke hi-fi set. Van de vrachtwagen gevallen zegt zijn favoriete oom Dickie Moltisanti dan, met hart gespeeld door de ondergewaardeerde Alessandro Nivola. De jonge Soprano kijkt op tegen Dickie. Ook als Tony weer eens problemen op school veroorzaakt, is het deze oom die hem nog een beetje op het rechte pad weet te houden. Daarnaast is Tony de favoriet van Dickie en moet dit neefje uit de schaduw van de familie en juist niet in hun voetsporen treden. Uiteindelijk vormen Dickie en zijn zielenroerselen het hart van ‘The Many Saints of Newark’.

Het klinkt als een dertien-in-een dozijn–film, dat klopt enigszins. Geroemde roergangers als ‘Goodfellas’ (Martin Scorsese, 1990) en ‘The Godfather’ (Francis Ford Coppola, 1972) doen dit overbekende misdaaddeuntje veel beter en strakker. ‘The Many Saints of Newark’ is echter de prelude tot een verhaal van zes tv-seizoenen waarin niet alleen de ziel van een heilige en zondaar tot op de centimeter wordt uitgeplozen, maar ook die van zijn wieg, de Verenigde Staten. Dit morgenland heeft altijd al een obsessie gehad met de onderwereld. Steeds vaker rijst de vraag: in hoeverre zijn deze twee werelden eigenlijk van elkaar te onderscheiden? Waar films over de maffia nog vaak een duidelijke lijn trekken, zijn geestelijke kinderen van “The Sopranos”, zoals “Breaking Bad” (Vince Gilligan, 2008-2013) en “Ozark” (Jason Bateman, 2017-…), daar beduidend minder zeker van. Maar wat voegt ‘The Many Saints of Newark’ hier aan toe? Niet bijster veel nieuws, ook niet wat je al kon vermoeden in “The Sopranos”.

Hoewel de film doorspekt is van het talent, blijkt Chase’s productie vooral onevenwichtig op de grote lijnen. Het slaat te veel zijpaden in, paden die een tv-serie op zich verdienen. Rassenrellen in Newark; een jonge, ambitieuze immigrante bruid (wat als Michael Corleone’s Siciliaanse vrouw niet was vermoord in ‘The Godfather II’?); systematisch racisme in de Verenigde Staten; en nog veel meer. De wereld die Chase en regisseur Alan Taylor najagen, stroomt werkelijk over van de ideeën. Desondanks is het genieten geblazen van al deze paden en de fanservice in ‘The Many Saints of Newark’, het lijkt wel het Star Wars-universum. Deze mozaïsche aanpak maakt nog opvallend veel goed en beter ambitieus stranden dan weer een ‘Goodfellas’-kloon, niet?

Roy van Landschoot

Waardering: 3.5

Bioscooprelease: 11 november 2021