The Proof of the Pudding (2022)

Regie: Patrick Minks, Jaap Veldhoen | 100 minuten | documentaire

Zoals iedereen weet zijn er minstens 457 redenen om eens een documentaire te bekijken. Wellicht de belangrijkste is dat je er altijd weer wat van opsteekt. In de Nederlandse documentaire ‘The Proof of the Pudding’ leren we beter kijken naar architectuur, de grootste vormen en kleinste details. Bovendien leren we Herman Hertzberger kennen, de aimabele architect die onder meer het hoofdkantoor van Centraal Beheer in Apeldoorn bouwde. Een gebouw dat inmiddels op instorten staat maar dat Hertzberger een nieuwe bestemming wil geven.

In ‘The Proof of the Pudding’ vormt dit reddingsplan de rode draad. Tussen de bedrijven door leren we iets over het leven van Hertzberger, en hoe uit de wisselvalligheden van dat leven zijn architectonische principes ontstonden. Hertzberger is een architect die wil verbinden, daarom hebben zijn gebouwen altijd iets levends. Zo is het Apeldoornse hoofdkantoor evenveel dorp als werkplek. Met open kantoortuinen, koffiecorners en een soort promenade die de boel met elkaar verbindt. Nu een heel normale werkomgeving, in de jaren 70 nog revolutionair.

De uitleg komt soms van de hoofdpersoon zelf, soms van zijn welbespraakte rechterhand Lauren Jan ten Kate. Ook krijgen we een rondleiding door de Amsterdamse Apolloschool, met veel aandacht voor de architectonische details. Zo leren we niet alleen Hertzbergers manier van denken en werken kennen, maar verandert het gebouw in iets levends.

Hoewel geen Don Quichot, heeft Hertzberger zeker iets van een gedoemde idealist. Zo vertelt hij verdrietig over hoe de medewerkers van Centraal Beheer een vrolijk rommeltje maakten van zijn prachtige interieur. Met volières, visnetten en andersoortige kantoorkitsch. Zijn ideale Italiaanse woonhuis staat dan weer op een plek die voor zo’n oudje eigenlijk niet goed te doen is (hij maakt dan ook een flinke smak). Bij de herbouw van het oude kantoor is het al helemaal raak. Daar krijgt hij te maken met projectontwikkelaars, levensgevaarlijke asbest en de onverschrokken estheten van de Apeldoornse welstandscommissie.

Hertzbergers idealisme en die kloof tussen kunst en praktijk heeft iets tragisch maar maakt de architect ook weer sympathiek. Zeker wanneer we met Hertzberger getuige zijn van de onthulling van een tamelijk vreselijk standbeeld tijdens een tamelijk potsierlijke ceremonie. Na de ernst en weemoed van het voorafgaande is die humor meer dan welkom. En dan te bedenken dat die humor maar een van de minstens 457 redenen is om deze vermakelijke en leerzame film te bekijken.

Henny Wouters

Waardering: 3.5

Bioscooprelease: 9 februari 2023