The Ritual (2025)

Regie: David Midell | 98 minuten | drama, horror, thriller | Acteurs: Al Pacino, Dan Stevens, Ashley Greene, Abigail Cowen, Patrick Fabian, Patricia Heaton, Maria Camila Giraldo, Meadow Williams, Courtney Rae Allen, Enrico Natale, Liann Pattison, Ritchie Montgomery, Emily Brinks, Aaron LaPlante

‘The Ritual’ is gebaseerd op ware gebeurtenissen en toont de duiveluitdrijving van Emma Schmidt die plaatsvond in 1928, volgens de epiloog het ‘best gedocumenteerde geval van exorcisme uit de Amerikaanse geschiedenis’. Tegelijkertijd is er geen onomstotelijk bewijs dat het zonderlinge gedrag van Schmidt veroorzaakt werd door bovennatuurlijke krachten. De film focust zich op de twee priesters die destijds belast waren met het uitvoeren van het bloedstollende exorcisme. De twee kerkdienaars zijn totaal verschillende types. Joseph Steiger (Dan Stevens) is nuchter en tamelijk rationeel ingesteld, wat ertoe leidt dat hij soms twijfelt aan bepaalde aspecten van zijn geloof en het bestaan van demonische monstruositeiten niet zomaar voor waar aanneemt. Theophilus Riesinger (Al Pacino) is daarentegen een doorgewinterde traditionalist die heilig gelooft in de spirituele existentie van het vleesgeworden kwaad. Voor hem lijdt het geen twijfel dat Schmidt onder de verderfelijke invloed staat van een malicieuze entiteit.

Een film die leest als het oorsprongsverhaal van horrorjuweeltjes als ‘The Exorcist’ en ‘The Conjuring’ en waarin – als de spreekwoordelijke kers op de taart – ook nog eens een absolute acteerlegende als Al Pacino zijn opwachting maakt: als dat geen verlokkende traktatie is voor de liefhebbers van artistiek verantwoorde gruwelverhalen! Helaas maakt het daadwerkelijke eindresultaat die hooggespannen verwachtingen niet waar. Waar het bezeten meisje in de stijl van Regan MacNeil natuurlijk geregeld een flinke stroom ondefinieerbare smurrie uitkotst (al zijn de twee exorcisten hier wel wat beter voorbereid dan hun illustere voorgangers uit ‘The Exorcist’ getuige het verzoek van Steiger om al bij de eerste kokhalzende bewegingen een emmer te laten aanrukken), braakt de film even gretig grijsgedraaide genreclichés uit. De angstaanjagende, vervormde en diepe stem? Check. Een van origine lief, onschuldig meisje dat ineens grove schuttingtaal uit begint te slaan? Ook die kun je afvinken. En de onnatuurlijk bewegende nek en ledematen van de bezetene die de biologische en natuurkundige wetten tarten waaraan het menselijk lichaam normaliter is gebonden? Jazeker!

Ook het acteerwerk kan de film niet redden van de middelmaat. Pacino, die er met zijn verwilderde baard, warrige haardos en afgedragen pij uitziet als een wereldvreemde kluizenaar die al heel wat jaartjes in de bossen ronddwaalt, is niet slecht, maar speelt duidelijk op de automatische piloot. Er is amper een spoor te bekennen van het onderkoelde charisma en de magische manie die veel van zijn vroegere rollen zo tijdloos en iconisch maken. Zijn onbedoeld komisch klinkende accent is ook moeilijk te duiden en klinkt als een verwarrende mengelmoes van Duits en Oost-Europees. Alleen tijdens de finale uitdrijvingsceremonie komt het befaamde charisma van de gelauwerde theater- en Hollywoodveteraan éven bovendrijven. Dan Stevens legt meer emotie in zijn rol als getormenteerde geestelijke. Hij wordt overmand door twijfel (zijn er echt boze krachten aan het werk of heeft het gedrag van Schmidt een psychisch-medische oorzaak?) en verscheurd door de vroegtijdige dood (suïcide) van zijn broer.

‘The Ritual’ is geen hemeltergend slechte film, maar nergens origineel en kwalitatief duidelijk inferieur aan diverse genregenoten die hetzelfde thema aansnijden. Vergelijk het met een opgewarmde maaltijd die er net mee door kan, maar nooit zo wonderlijk de smaakpapillen betovert als een vers bereid diner. Kom je op streamingdiensten of in de dvd-rekken twee films tegen met deze titel? Kies dan de film uit 2017 die een stuk spannender, onvoorspelbaarder en vindingrijker is.

Frank Heinen

Waardering: 2

Bioscooprelease: 21 augustus 2025
VOD-release: 11 december 2025