The Romantic Englishwoman (1975)

Regie: Joseph Losey | 115 minuten | drama | Acteurs: Michael Caine, Glenda Jackson, Helmut Berger, Michael Lonsdale, Béatrice Romand, Kate Nelligan, Nathalie Delon, Reinhard Kolldehoff, Anna Steele, Marcus Richardson, Julie Peasgood, Frankie Jordan, Tom Chatto, Frances Tomelty, Lillias Walker

De voorkant van de dvd-hoes van ‘The Romantic Englishwoman’ laat je Lewis (Michael Caine) en Elisabeth (Glenda Jackson) zien. Althans, dat denk je. Het is een vreemde keuze om deze foto als eyecatcher te gebruiken, want je ziet het personage Lewis juist naar de nanny Catherine kijken. Maar met de vormgeving van de film zelf zit het wél goed. Regisseur Joseph Losey biedt de kijker namelijk vele creatieve camerastandpunten aan. Zo zoomt Losey met de camera erg in op een spiegel waarin je Caine achter de schrijftafel ziet. Het oogt in eerste instantie als een normale close-up, maar na het langzaam uitzoomen wordt het duidelijk dat de camera indirect op de acteur is gericht. Losey maakt daarnaast veel gebruik van shots waarin je de gehele omgeving ziet waarin de personages zich bevinden. Een voorbeeld hiervan is dat je na het zien van Elisabeth in de trein naar Baden-Baden, een overzicht krijgt van de route die ze aflegt. In deze beelden komt de trein nietig over ten opzichte van de bosrijke omgeving.

Losey neemt uitgebreid de tijd om het verhaal van ‘The Romantic Englishwoman’ te ontvouwen, het tempo ligt dan ook erg laag. Het eerste gedeelte van de film vormt een lange aanloop voor de – te verwachten – confrontaties tussen Lewis en Elisabeth, en met de Duitse dichter Thomas Hursa. Losey begint met Elisabeth’s trip in Baden-Baden. Al heel subtiel geeft Losey aan dat deze twee karakters elkaar gaan treffen; je ziet Hursa elke keer onderweg wanneer Elisabeth een tochtje onderneemt met een koets. De feitelijke kennismaking vindt pas plaats bij de lift.

Evenals Lewis, heb je niet echt een goed idee van wat er écht is gebeurd tussen Elisabeth en de dichter Thomas Hursa (Helmut Berger) in Baden-Baden. Wél weet je na het zien van Elisabeth’s reis meer over de dichter dan zij in feite weet. Is hij degene die hij pretendeert te zijn tegenover haar? Losey laat je lang in het ongewisse over de exacte gebeurtenissen tijdens Elisabeth’s laatste nacht in het hotel. Wanneer Lewis begint aan zijn script over een vrouw die zichzelf wil hervinden, baseert hij dat grotendeels op Elisabeth. Je ziet dan ook veel flitsen van een intiem onderonsje van Elisabeth en Thomas als Lewis aan het schrijven slaat. Maar wat is nu fictie of werkelijkheid?

‘The Romantic Englishwoman’ krijgt meer vaart als Thomas bij het huis van de familie Fielding aankomt en bij hen gaat logeren. Het toenemende ‘gekibbel’ tussen Elisabeth en Lewis over Thomas’ verblijf is mooi om naar te kijken. Hij lijkt de onschuld zelve; een ware gentleman. Je kunt je wel indenken dat het mogelijk is dat Elisabeth voor zijn uiterlijk en karakter is bezweken. Acteur Helmut Berger geeft op een charmante en galante manier gestalte aan Thomas. Caine speelt sterk. Zo is de scène waarin Lewis door het lint gaat tegen een vriendin van Elisabeth, die suggereert dat zijn vrouw een affaire heeft gehad, een juweeltje. Glenda Jackson vertolkt Elisabeth met verve. De emoties van Elisabeth weet Jackson gedegen uit te beelden.

Concluderend bevat ‘The Romantic Englishwoman’ een goede cast. Maar het uiteindelijke slot dat je – na een lange zit – voor de kiezen krijgt, valt zwaar tegen. Zonde dat regisseur Losey ‘The Romantic Englishwoman’ op een abrupte wijze afsluit waardoor je je toch erg beduveld voelt…

Ans Wijngaarden