The Room Next Door (2024)

Regie: Pedro Almodóvar | 110 minuten | drama | Acteurs: Julianne Moore, Tilda Swinton, John Turturro, Alessandro Nivola, Juan Diego Botto, Raúl Arévalo, Victoria Luengo, Alex Høgh Andersen, Esther McGregor, Alvise Rigo, Melina Matthews, Sarah Demeestere, Anh Duong, Bobbi Salvör Menuez, Annika Wahlsten, Shane Woodward, Paolo Luka Noé, Cristina Kovani, Nya Bowman, Dora Rowdon, Viktor Longo, Anton Antoniadis, Celia Rocha, Kyla Thomas, Toon de Melker

Voor zijn film ‘The Room Next Door’ heeft de Spaanse filmmaker Pedro Almodóvar twee acteerkanonnen weten te strikken, Tilda Swinton en Julianne Moore. Hun grote ervaring in werk en leven komt meer dan van pas bij deze film want die gaat over de zelfgekozen dood, of in het geval van de Spaanse filmmaker een zelfgestileerd moment van afscheid naar Edward Hopper. Ook al eindigt het leven hier voor iemand maken Almodóvar en zijn team achter en voor de camera een zowel rustgevend als strijdvaardig gebaar over de laatste overtocht.

In de kern is het verhaal van ‘The Room Next Door’ een simpel gegeven, een deur om voor ons allemaal te nemen. De schrijver en journaliste Ingrid “Dorothy” Parker (Julianne Moore) hoort bij een signeersessie dat een oude vriendin en collega, die ze al vele jaren niet heeft gezien, ernstig ziek is. Als de wiederweerga zoekt Ingrid Martha Hunt (Tilda Swinton), die in een eerder leven een oorlogscorrespondent was, in het ziekenhuis op. Tijdens deze ontmoeting glijden ze langs gezamenlijke herinneringen, werk en liefde(s), alsof het gisteren was. Ook vertelt Martha dat ze er een ingewikkelde en afstandelijke relatie op na houdt met haar enige dochter Michelle.

Beide vrouwen zijn zeer geraakt door het hernieuwde contact dat steeds intensiever wordt. Vervolgens komt Martha met een bijna onmogelijk verzoek aan Ingrid, in feite een laatste wil: wil Ingrid haar helpen met het beëindigen van haar leven? Ze gaan dan samen naar een plek waar Martha de laatste dagen doorbrengt en euthanasie pleegt (wat in de Amerikaanse staat waar ze verblijven verboden is). In wezen hoeft Ingrid volgens Martha alleen maar in de kamer naast haar te verblijven en als ze eenmaal ‘plotseling’ overleden is, dit vast te stellen voor de politie en andere instanties. Ingrid is geschokt want zij schrijft immers boeken over hoeveel angst ze voor de dood heeft. Toch, ook na goed overleg met haar vriend, de klimaatwetenschapper Damian Cunningham (John Turturro), ooit ook een geliefde van Martha, gaat ze op het aanbod in. Ze wil vooral haar goede vriendin niet alleen laten gaan want ze heeft verder geen dichtbij zijnde familie of andere vrienden die dit met haar willen ondergaan (en misschien kan Ingrid Martha nog wel overtuigen het uit te stellen en een nieuwe behandeling te proberen).

De meeste mensen op deze aardkloot kiezen niet voor euthanasie of kunnen er überhaupt niet voor kiezen. Het is toch vooral voorbehouden aan het Westen. Soms komt dit beeldtestament daarom enigszins van de wereld losgerukt over. Maar deze wensdroom dat je je eigen keuze kan maken hoe te gaan, is tegelijk het grote humane aspect aan ‘The Room Next Door’. Iedereen zou een kans moet krijgen om de Martha in zichzelf, en natuurlijk de vriendschap van Ingrid, te vinden wanneer er sprake is van het naderende einde. Het is een mooie wens dat je mag sterven met naasten rond je heen en tussen de kunst waarvan je (en als je daarvan) houdt. Dit geldt zelfs voor een pessimistische klimaatwetenschapper als Damian. Hoewel hij liever ziet dat zijn zoon niet nog een derde kind op de stervende wereld zet, is ook hij strijdvaardig van mening dat het van groots belang is om voor de mens zijn afscheid waardig in te kunnen vullen.

Zonder dedain en gêne zoekt Almodóvar troost in de film-, kunst- en literatuurgeschiedenis door er expliciet, zoals Jean-Luc Godard, te quoten maar ook minder letterlijk, zoals de in de film verweven odes aan Alfred Hitchcock. De vriendinnen kijken en praten onder meer over ‘Letter From an Unknown Woman’ (Max Ophüls, 1948), ‘Seven Chances’ (Buster Keaton, 1925) en ‘The Dead’ (John Huston, 1987, postuum uitgebracht). En of de deur van Martha’s kamer wel of niet openstaat als een aankondiging van de dood, wordt enigszins plagerig een thriller-element. De vriendinnen gaan bovendien diep in op elkaars persoonlijke geschiedenis en gevoelswereld en nemen ze besproken emoties en herinneringen van elkaar over als in ‘Persona’ (Ingmar Bergman, 1966). Bovendien maken Ingrid en Martha als in ‘Céline et Julie vont en bateau’ (Jacques Rivette, 1974) levende verbindingen met andere kunst die de Spaanse filmmaker dan weer herschept in zijn herkenbaar kleurrijke mise en scène.

Het vele verwijzen kan ook ietwat verlammend werken en afstand creëren tot de gevoelswereld van Ingrid en Martha. Desondanks blijft er meer dan genoeg over om over te peinzen. Voor ‘The Room Next Door’ kan je daarom niet zomaar de deur achter je dicht doen.

Roy van Landschoot

Waardering: 4

Bioscooprelease: 19 december 2024
Speciale vertoning: Tilda Swinton Ongoing – Eye Filmmuseum – 28 september 2025 – 15 maart 2026