The Tale of Silyan (2025)
Regie: Tamara Kotevska | 81 minuten | documentaire
Documentaire vliegt hoog in het digitale tijdperk. De digitale camera was nooit een beter apparaat om het leven op te zoeken en vast te leggen dan vandaag. Niet alleen is ze goedkoop en draagbaar, ze is ook niet meer zo intimiderend groot en beperkend. En dat leent haar tot intieme portretten van breekbaar leven. Dat van de kleine man, maar ook dat van de schuwe vogel.
‘The Tale of Silyan’ is het resultaat van die wendbare, elegante camera. Een camera die kan zoeken zonder daarbij het leven af te schrikken, kan vastleggen zonder het vast te zetten. Regisseur Tamara Kotevska (reeds bekend van het Oscar-genomineerde ‘Honeyland’) en cinematograaf Jean Dakar observeren eerlijk en oprecht. De lens scheidt hen niet van hun portret, maar spoort hen net aan het leven op te zoeken zoals alleen digitale docu dat kan. Maar wat ‘The Tale of Silyan’ zo intiem maakt, is niet de oprechtheid van observatie noch de levenslust van de lens. Het is de drang om het onderwerp te vertalen naar een universeel en mythisch verhaal. Het weigert bij loutere observatie te blijven en zoekt ook het niet zichtbare op in een wereld van symbolen.
Boeren in Noord-Macedonië lijkt idyllisch: vers fruit met zicht op ooievaars. Maar in de steek gelaten door veranderend landbouwbeleid, ziet Nikola z’n familie een beter leven in het buitenland opzoeken en zichzelf genoodzaakt z’n grond te verkopen. Alleen achtergebleven, ontfermt hij zich over een verwonde ooievaar. In die verbinding tussen vader en vogel overwint het naturalisme zichzelf tot folkloristisch kampvuurverhaal van het soort dat herverteld wil worden. Een voice-over vertelt over Silyan, een boerenzoon die door zijn vader wordt vervloekt en in een eenzame ooievaar verandert. Jaren later ontmoeten ze elkaar weer, niet als vader en zoon, maar als vogel en vriend.
De ooievaar, een mythisch wezen in Noord-Macedonië, brengt de hoop op wedergeboorte. Veel meer dan het geprivilegieerd zicht op zo’n zwierig beest is niet nodig om berusting te vinden. Niet voor Nikola en ook niet voor de kijker, die maar beter het grootse scherm uitkiest om met z’n ogen de verenpracht te strelen.
Arthur Vandermoere
Waardering: 3.5
Bioscooprelease: 29 januari 2026
