They Shot the Piano Player – Dispararon al Pianista (2023)

Regie: Javier Mariscal, Fernando Trueba | 104 minuten | animatie, drama | Originele stemmencast: Jeff Goldblum, Tony Ramos, Abel Ayala, Roberta Wallach, Ângela Rabello, Stephen Hughes, Alejandra Flechner | Met: Vinicius de Moraes, Malena Barretto, Raymundo Bittencourt, Chico Buarque, Alberico Campana, Umberto Contardi, Mariana Croccia, João Donato, Eduardo Luis Duhalde, Laercio de Freitas, Gilberto Gil, João Gilberto, Jorge González, Elena Goñi, Luiz Eduardo Greenhalgh, Ferreira Gullar, Nano Herrera, Rogério Lima, Edu Lobo, Carmen Magalhäes, Gilda Mattoso, Roberto Menescal, Paulo Moura, Ion Muniz, Lupicínio Rodrigues, Milton Nascimento, Carlos Santamaría, Judith Said, Marta Santamaría, Bud Shank, Elisa Andrea Tenório Cerqueira, Francisco Tenório Cerqueira Neto, Luiz Roberto Tenório, Manuel Tenório, Margarida María Tenório Cerqueira, Vitoria Tenório, Toquinho, Bebo Valdés, Caetano Veloso, Horacio Verbitsky

Wat was het toch een zooitje in de jaren 70. Napalm en marteling in Azië, terrorisme in Europa, burgeroorlogen in Afrika en de gruwel van de militaire dictaturen in Zuid-Amerika. Over die dictaturen gaat de geanimeerde documentaire ‘They Shot the Piano Player’. Hierin onderzoekt journalist Jeff Harris de verdwijning van jazzpianist Tenorio Jr. Op tournee in Argentinië met de band van Vinicius de Moraes, verdwijnt de pianist wanneer hij ’s avonds zijn hotel verlaat voor een late boodschap. Om nooit meer terug te keren.

In de animatiefilm spreekt de (fictieve) journalist met (bestaande) vrienden, familie en collega’s van Tenorio. Omdat de pianist een bescheiden grootheid is in de Braziliaanse muziekwereld, ontmoeten we de getekende giganten van de Braziliaanse muziek: Caetono Veloso, Milton Nascimento en Gilberto Gil. Zo krijgen we niet alleen een helder beeld van de mens Tenorio, maar ook van de muzikant. Een briljant muzikant en mooi mens, zij het met wat rafelrandjes.

De keuze voor een animatiefilm heeft weinig meerwaarde bij de gesprekken tussen Harris en de betrokken muzikanten en familie. Maar des te meer bij het verdwijningsverhaal en bij beelden van de verdwenen pianist zelf. Beelden van de noodlottige nacht, beelden van de gevangenis waarin Tenorio belandt, beelden van zijn privéleven. Maar ook een speelse sequentie waarin jazzzangeres Ella Fitzgerald na een chic optreden de benen neemt naar een legendarische nachtclub, waar zij onbevreesd het podium opklimt om mee te zingen.

Hoe leuk die scène met Fitzgerald ook is, het wijst tegelijk op een zwakte. De eerste helft van de film is een vermoeiende mix van misdaadverhaal en brede biografische vertelling. Die vertelling beperkt zich niet tot Tenorio, maar we krijgen hier zo ongeveer de hele Braziliaanse jazzhistorie voor de kiezen. Hoe interessant die ook is en hoe schrijnend de levenslustige muziek ook contrasteert met de inktzwarte politieke achtergrond, het schiet iets te veel kanten op.

Daarmee is dit nog geen zwakke film. De animatie is mooi platgeslagen, met fraaie portretten en even fraaie kleuren. We genieten van de zalvende stem van Jeff Goldblum (als Jeff Harris) en de muziek is uiteraard van hoog niveau. Bovendien blijven we niet zitten met vragen over het lot van de verdwenen pianist en krijgt het verhaal een passend einde. En wie de jaren 70 een beetje kent, zal van dat einde niet echt opkijken.

Henny Wouters

Waardering: 3

Speciale vertoning: Movies That Matter Festival 2024
Bioscooprelease: 18 april 2024
VOD-release: 15 augustus 2024