Timestamp (2025)
Regie: Kateryna Gornostai | 125 minuten | documentaire
Een docent loopt door zijn verwoeste schoolgebouw in Oekraïne, een aantal kilometer van de frontlinie. Hij belt met zijn collega’s: “We moesten hier met alle scholieren schuilen. Dat is goed gegaan. Er was maar één dode en geen gewonden.” Hij loopt door de verlaten hallen en vertelt over de vrouw die is overleden: “Zij was een medewerker, ze was pas later aangekomen. Ze was er pas één dag toen het gebeurde. Ik had haar de avond ervoor gesproken. Ze had gezegd dat ze eenzaam en bang was thuis en dat ze daarom hierheen was gekomen om te helpen. De volgende dag was ze dood. Maar er waren honderd mensen die het hebben overleefd. Dus misschien was het haar lot.”
Dit moment schetst het beeld dat de documentaire ‘Timestamp’ (2025) ons geeft. Het geeft helemaal geen gedramatiseerd beeld van de oorlog, maar confronteert ons met de harde realiteit, hoe de oorlog in Oekraïne in het dagelijks leven is gesijpeld en hoe men hiermee om probeert te gaan.
Het project speelt zich af op verschillende plekken in Oekraïne waar we gewone schoolkinderen volgen in tijden van oorlog: we zien hoe ze les krijgen en hoe die lessen veranderd zijn door de oorlog. Ze schuilen in schuilkelders als de alarmen afgaan en we zien middelbare scholieren die zich moeten voorbereiden op de kans dat ze naar het front moeten. Een duidelijke verhaallijn ontbreekt. de documentaire geeft slechts een beeld zonder inmenging van de filmmakers.
‘Timestamp’ blinkt uit in het plaatsen van de kijker binnen de werkelijkheid waardoor de film een krachtig en intiem punt weet te maken. Door deze observerende, terughoudende stijl toont de film de subtiele gevolgen van oorlog: hoe die het dagelijks leven binnendringt, hoe mensen zich aanpassen en hoe kinderen erdoor worden geraakt. Tegelijkertijd laat de film ruimte voor de eigen interpretatie van de kijker.
Dat brengt echter ook een nadeel met zich mee: als kijker hebben we minder houvast. Er zijn geen uitgesproken personages om ons mee te identificeren en er is geen duidelijke structuur. Dit zorgt voor een gefragmenteerde ervaring die soms ook wat veel wil omvatten. De focus op schoolkinderen werkt sterk, maar naarmate de film verder afwijkt van dit verbindende thema, wordt het materiaal complexer. Dat doet enigszins afbreuk aan de centrale boodschap die de film probeert over te brengen.
‘Timestamp’ werkt desalniettemin goed. Het is aan de ene kant een waarschuwing: iedereen die er nog van overtuigd was dat deze oorlog zich slechts afspeelt op het slagveld zou deze documentaire zeker moeten bekijken. Maar tegelijkertijd werkt het als een lichtpuntje: ondanks de erbarmelijke omstandigheden gaan de burgers in Oekraïne door. Ze gaan naar school, ze geven les, ze halen hun diploma, ze dansen en ze proberen te leven.
Joshua de Groot
Waardering: 4
Bioscooprelease: 19 februari 2026
