Toxic – Akiplesa (2024)
Regie: Saule Bliuvaite | 99 minuten | drama | Acteurs: Vesta Matulyte, Ieva Rupeikaite, Egle Gabrenaite, Giedrius Savickas, Vilma Raubaite, Jekaterina Makarova, Jokubas Paskevicius, Tadas Baranauskas, Aleksandra Krivulina, Violeta Vasiliuaskaite, Martynas Berulis, Kasparas Varanavicius, Gabriele Petrauskaite, Urte Kretkovskyte, Simona Siupinyte, Goda Lukoseviciute, Eva Vaitulionyte, Ieva Jasiunaite
Hoe is het om als tienermeisje op te groeien in een verpauperde fabrieksstad met alleen sociale media als ontsnappingsfuik? ‘Toxic’, het langspeelfilm regiedebuut van Saulė Bliuvaite, windt er geen doekjes om. Het gif in de sociale omgeving, veelal extra gevoed door mobiele schermen, kruipt al vroeg tussen de oren. Deze klare boodschap terzijde, draait ‘Toxic’ in de kern om de levensvormende avonturen (inclusief darkweb lintworm) van Marija en Kristina. Tevens levert dit een overdonderend sociaal portret op over opgroeien in armoede en de Sauron-achtige invloedssfeer van een toxisch schoonheidsbeeld.
Tiener Marija (Vesta Matulyte) woont bij haar oma, de heler en de emotionele steun en toeverlaat van de buurt, en heeft het niet makkelijk. Ze wordt gepest vanwege een mank been. Zo is ze ook het doelwit van de opgeschoten Kristina (Ieva Rupeikaite) die als droom heeft model te worden. Na een incident met een spijkerbroek raken de buitenbeentjes toch bevriend en bekonkelen ze naast het nodige kattenkwaad tevens grotere plannen, want wat de twee vooral bindt is het vurige verlangen om aan hun thuissituaties te ontsnappen.
Hoewel Marija in eerste instantie sceptisch is over de mooidoenerij van Kristina en de cursus aan de louche modellenschool, wordt ze er toch in meegezogen. Ze wil er graag bij horen, hoe toxisch het ook is (de meiden laten geen moment voorbijgaan om Marija en zichzelf op gebreken te wijzen). En bij haar oma hangen, waar ze is gedumpt door moeders, is ook niet alles. Ze wil meer van de wereld zien. Zo belanden Kristina en Marija zusterlijk in een heksensprookje met allerlei sinistere beproevingen en verleidingen. De vraag is, hoe kunnen ze de beproevingen doorstaan en de verleidingen weerstaan? Al doende leert men, is hier duidelijk het credo.
Met momenten loopt ‘Toxic’ over van prachtig rake observaties, waarbij het genieten is van de verbeeldingskracht van de cinematograaf Vytautas Katkus. De beelden zijn realistisch maar tevens universeel invoelbaar. Hetzelfde geldt voor de soundtrack van Gediminas Jakubka. Af en toe waan je je in een alternatieve realiteit van Europa, alsof je stapt in een benauwende dagdroom met maar al te waarachtige gezichten. In die zin bezit de film vuige beeldpoëzie zoals in het werk van Andrea Arnold (‘American Honey’ (2016) en ‘Bird’ (2024)) en Harmony Korine (‘Gummo’ (1997) en ‘Springbreakers’ (2012)) en probeert het weg te blijven bij armoedeporno.
Ook is het heerlijk om te zien hoeveel regisseur Bliuvaitė uitprobeert. Ze laat geen punt onbenut en iedere rolletje krijgt een extraatje. Tegelijk maakt dat proppen van zoveel lijntjes ‘Toxic’ ietwat ongebalanceerd en een beetje doelloos. Misschien had meer focus, meer diepte en scherpte over wat Bliuvaite wil vertellen, opgeleverd. Maar dan had je ook de minder volgroeide, niettemin inspirerende, ideeën in het script en op beeld moeten missen. En het onvrijwillig censureren van jeugdige experimenteerdrift kan evengoed toxisch zijn.
Roy van Landschoot
Waardering: 4
Bioscooprelease: 10 juli 2025 (Previously Unreleased)