Two Prosecutors (2025)

Regie: Sergei Loznitsa | 117 minuten | biografie, misdaad, drama, geschiedenis, thriller | Acteurs: Aleksandr Kuznetsov, Alexander Filippenko, Anatoli Beliy, Adris Keišs, Vytautas Kaniušonis,Varis Klausitajs, Dmitrijus Denisiukas

Een sleutel die door een emotieloze bewaker in een slot wordt gestoken en met piepen en kraken wordt omgedraaid. Dit is misschien wel het meest kenmerkende beeld (en geluid) van ‘Two Prosecutors’; om de haverklap wordt er zo een deur geopend in de Russische gevangenis waar de film zich grotendeels afspeelt.

Sovjet-Unie, 1937: te midden van Stalins ‘Grote Zuivering’. De gevangenissen zitten bomvol ‘politieke tegenstanders’ die in erbarmelijke omstandigheden leven. In ‘Two Prosecutors’ wordt de kijker meegenomen in zo’n gevangenis. Op het binnenplein is een groepje gevangen aan het werk. Ze zien er zo krakkemikkig en uitgemergeld uit dat ze niet eens zouden kunnen ontsnappen als de deuren worden opengezet. Een van hen krijgt de opdracht een zak brieven te verbranden die onschuldige gevangenen hebben geschreven in de hoop op juridische bijstand. Zijn aandacht valt op een stukje karton waarop met bloed een smeekbede is gekrabbeld. Op een of andere manier verlaat deze boodschap de gevangenis en komt het terecht bij Alexander Kornyev, de jonge, net aangestelde lokale officier van justitie. Kornyev begint aan een onmogelijke taak om gerechtigheid te krijgen en de corruptie van de geheime dienst te overstijgen. Zo’n negentig jaar later is dit verhaal over de gruwelen en oneerlijkheid van totalitarisme nog (of weer) eng relevant.

‘Two Prosecutors’ is gebaseerd op de novelle van de Russische schrijver Georgi Demidov, die als politieke gevangene veertien jaar vastzat in een goelag. De film geeft door middel van lange scènes waarin de camera nauwelijks beweegt een goed beeld van het gevangenisleven in de Sovjet-Unie. De donkere shots van lange gangen, oneindige trappen en bewaakte deuren geven je haast zelf een claustrofobisch gevoel. De bewakers zijn angstaanjagend overtuigend met hun grauwe gezichten die twee uur lang nors blijven kijken. Wat niet te zien is, wordt ingevuld door geluiden; af en toe hoor je uit een hoek een hopeloze kreet.

De setting die de Oekraïense regisseur Sergei Losnitsa gecreëerd heeft, lijkt perfect uitgedacht en neemt de kijker mee in het verhaal. Toch gaat het allemaal te langzaam. Kornyev moet zoveel wachten in ‘Two Prosecutors’ dat hij er zelf af en toe van in slaap valt. Op deze momenten is het moeilijk om de aandacht erbij te houden. Spanning is er nauwelijks omdat je al snel aanvoelt waar de film op afstuurt en dialogen voelen soms oneindig.

‘Two Prosecutors’ is een visueel sterk en indringend politiek drama dat de verstikkende logica van totalitarisme voelbaar maakt. Door de beklemmende sfeer en historische relevantie laat de film indruk achter, maar door het trage tempo en gebrek aan spanning is het soms een zware zit.

Janne van den Bos

Waardering: 3.5

Bioscooprelease: 30 april 2026