Une famille (2024)

Regie: Christine Angot | 82 minuten | documentaire

In de documentaire ‘Une famille’ (2024) maakt de Franse schrijfster Christine Angot een tour langs familieleden, om ze met haar incestervaringen te confronteren. Wat volgt is een serie uitgesponnen gesprekken, die een opmerkelijk inzicht geven in gespreksstrategieën.

Vanaf haar dertiende jaar werd Christine Angot (1959) seksueel misbruikt door haar vader. Daarover schreef ze diverse boeken, waaronder de roman ‘Incest’ (1999). In ‘Une famille’ benadert ze haar incestverleden op een documentaire manier. Aan het begin van de film bezoekt Christine Straatsburg, de stad waar haar vader woonde. Hij is overleden, maar zijn vrouw Elizabeth en hun kinderen wonen er nog.

We zien hoe Christine gesloopt wordt door de zenuwen, terwijl ze naar het huis van Elizabeth rijdt en daar aanbelt. Er wordt voor haar opengedaan, maar zodra Elizabeth doorheeft dat Christine gezelschap heeft, is ze niet meer welkom. Christine baant zich met de filmploeg toch een weg naar binnen. “Ik was altijd alleen tegenover jou”, zegt ze. “Dus mijn vrienden gaan met mij mee”.

Na de confrontatie gaan ze zitten en voeren ze een gesprek. Christine vertelt wat ze zoal heeft meegemaakt met haar vader. Onder andere een telefoongesprek, waarin hij zei dat hij opgewonden werd van haar stem. Ze was toen pas dertien jaar oud. Dit voorval is Elizabeth bekend, maar ze zegt ook dat ze ‘die specifieke man’ niet kent. Het wordt een ongemakkelijk gesprek, waarin ze niet nader tot elkaar komen. Elizabeth geeft nog aan dat ze medelijden heeft met Christine, maar zij zit daar niet op te wachten: “het is een instrument van minachting”.

Er volgen andere gesprekken met intimi, waaronder haar moeder Rachel. Opvallend is dat Rachel vooral ingaat op de breuk die met haar dochter heeft plaatsgevonden. Ze benadrukt de verandering in hun relatie, niet wat Christine is overkomen. Ook in het gesprek met Christines ex-man Claude komt het duidelijk naar voren: de ondervraagden manoeuvreren het gesprek zo dat het meer gaat over hun eigen beleving dan die van Christine. Wellicht heeft het iets te maken met de opstelling van Christine, die als een zichtbaar verbeten en bij vlagen aanvallende gesprekspartner getypeerd kan worden.

De gesprekken worden afgewisseld met homevideofragmenten uit de jaren 90. De archiefbeelden tonen Christines eigen gezin: haar ex-man Claude en hun dochtertje Léonore. Het kroelen van vader en dochter in de tuin zou normaal een ontroerend tafereel zijn, maar is hier akelig suggestief. De homevideo’s versterken het ongemak, maar bevestigen verder het gevoel dat je de hele tijd bekruipt: deze film gaat heel erg over Christine Angot en overstijgt haar persoon met moeite.

Op de uitgebreide gesprekken in ‘Une famille’ zou je eigenlijk een discoursanalyse los moeten laten. Maar een eenmalige filmervaring maakt ook al duidelijk dat de familieleden van Christine Angot de aandacht graag afleiden van wat haar is overkomen. Ook al gaat deze documentaire te veel over Angot als individu, wordt het gedrag van de betrokkenen toch aardig in kaart gebracht.

Ester Šorm

Waardering: 2.5

Speciale vertoning: IDFA 2024
Bioscooprelease: 9 januari 2025