Wicked: Part I (2024)

Regie: Jon M. Chu | 161 minuten | fantasie, musical | Acteurs: Cynthia Erivo, Ariana Grande, Jeff Goldblum, Michelle Yeoh, Jonathan Bailey, Ethan Slater, Marissa Bode, Peter Dinklage, Andy Nyman, Courtney Mae-Briggs, Bowen Yang, Bronwyn James, Aaron Teoh Guan Ti, Shaun Prendergast, Keala Settle, Sharon D. Clarke, Jenna Boyd, Colin Michael Carmichael, Lexi Lancaster, Arlo Turner, Joey Unitt, Bea Ward, Dereke Oladele, Sienna-Rose Amer, Tarik Frimpong, James Dryden, Malinda Parris, Noah Prempeh, Vicki Noon, Debbie Kurup, Jasmine McIvor, Hattie Ryan, Kirsty Anne Shaw, Karis Musongole, Cesily Collette Taylor, Jarlan Bogolubov, Isaac Bishop, Adam James, Alice Fearn, Clive Kneller, Michael McCorry Rose, Idina Menzel, Kristin Chenoweth, Robin Berry, Bobby Windebank, Cherida Strallen.

In 1995 schrijft Gregory Maguire het boek “Wicked: The Life and Times of the Wicked Witch of the West”. Dit is zijn interpretatie van ‘The Wizard of Oz.’ Wanneer componist Stephen Schwartz in 1996 het verhaal in handen krijgt, is het idee voor een musical geboren. Zeven jaar later gaat ‘Wicked’ in première op Broadway. Tot de dag van vandaag wordt de musical daar nog steeds op dezelfde planken in het Gershwin Theatre opgevoerd. Hoewel de verfilming al jaren in de steigers stond, komt de magische muziek en de wereld van Oz 21 jaar later tot leven op het witte doek.

‘Wicked’ vindt in de tijdlijn van Oz plaats voor ‘The Wizard of Oz’ uit 1939. In dat verhaal is de ‘wicked witch of the west’ al kwaadaardig, terwijl we hier krijgen te zien hoe het zover gekomen is. ‘Are people born wicked?’ is een vraag die in het begin van het verhaal gesteld wordt en waar we gaandeweg antwoord op krijgen.

Op een dag daalt Glinda in haar roze luchtbel neer op de inwoners van Oz om goed nieuws te brengen: de slechte heks is gesmolten. Na een krachtig openingsnummer dat direct de toon zet voor de rest van de film, wordt aan Glinda gevraagd of het klopt dat zij en de heks ooit bevriend waren. Vanaf dat moment duiken we in het leven van Elphaba (de heks) en zien we hoe zij geboren wordt met een groene huidskleur. Direct wordt ze door bijna alles en iedereen verafschuwd, zelfs door haar vader. Dit is slechts het begin van een leven vol onrecht en discriminatie.

Jaren later gaat Elphaba’s zusje Nessarose, die in een rolstoel zit, naar de befaamde universiteit genaamd Shiz. Elphaba en haar vader begeleiden haar hiernaartoe, en na een mysterieus voorval veroorzaakt door Elphaba, wordt ook zij geacht te studeren aan de universiteit. Zachtjes uitgedrukt doet zij vele wenkbrauwen fronsen. Mensen vinden haar enorm afstotelijk en willen niets met haar van doen hebben, terwijl ze wel enorm veel erkenning krijgt van schoolhoofd Madame Morrible, een gelauwerde grand madame.

Door stom toeval wordt Elphaba in de privé suite van Glinda geplaatst. Hier zijn beide meiden niet blij mee: de ene is populair, mooi en rozer dan Barbieland, en de andere is groen, donker en ontzettend eigengereid. Toch ontstaat er na verloop van tijd een bijzondere vriendschap tussen de twee tegenpolen.

De heilige graal van Elphaba is een ontmoeting met de grote, almachtige tovenaar van Oz. Een missie die na de nodige tegenslagen werkelijkheid wordt. Samen met Glinda reist ze naar Emerald City om daar dan eindelijk The Wizard of Oz te ontmoeten. Het snoepreisje begint prachtig en harmonieus, maar wat rest?

Dat dit slechts het eerste deel is van ‘Wicked’ is volkomen logisch. Er moet veel verteld worden, maar er dient ook ingezoomd te worden op diepere thematiek die ten grondslag ligt aan de band tussen Elphaba en Glinda. Van de buitenkant lijkt deze film een leuk, lieflijk sprookjesverhaal, maar er gaat ontzettend veel duisternis schuil onder de roze en groene suikerlaag. De wereld van Oz en onze eigen wereld liggen helemaal niet zo ver uit elkaar, zoveel wordt duidelijk in ‘Wicked.’

Elphaba wordt een van de grootste zondebokken die filmland ooit gekend heeft. Buiten Fiyero, een prins die uiteindelijk ook op dezelfde universiteit terechtkomt, haar zusje Nessarose en later Glinda, is bijna niemand echt aardig voor haar. Zelfs bij Nessarose en Glinda twijfel je menigmaal aan hun oprechtheid tegenover de groene heks. Elphaba is een sterk personage dat herinneringen oproept aan Rosa Parks, de bekende zwarte vrouw die in 1955 weigerde op te staan voor een blanke passagier.

Dat het lang geduurd heeft voordat deze film daadwerkelijk verscheen is te zien. De kleuren spatten van het scherm af en elke set is om van te smullen. Shiz voelt als een soort kleurrijke versie van Hogwarts (uit de ‘Harry Potter’-films) en ook Emerald City is één groot feest voor het oog.

De castingkeuzes zijn eveneens vlekkeloos. De naam Cynthia Erivo doet wellicht niet meteen een belletje rinkelen, maar na het zien van ‘Wicked’ is dat verleden tijd. Zij maakt van Elphaba een kwetsbaar mens dat, hoewel ze het niet te veel wil laten blijken, op zoek is naar wat liefde en aandacht van een ander. Daarbij komt dat zij een dijk van een stem heeft die je meerdere malen kippenvel bezorgt.

Zet daar Ariane Grande tegenover, een wereldberoemde popster die haar carrière als actrice tot voor ‘Wicked’ op een laag pitje heeft staan. Er is werkelijk niemand die deze rol beter invulling had kunnen geven dan zij. Jaren geleden speelde ze de rol van Cat Valentine in ‘Victorious’, een ietwat dommig meisje. Nu in 2024 doet ze dit met verve dunnetjes over. Ieder maniertje – het tot in den treure toe naar achter gooien van haar haar – werkt als een trein en haar overdreven komische timing is feilloos. Ook haar stem klinkt als een klok en showstopper ‘Popular’ werkt aanstekelijk.

Andere grotere rollen worden gespeeld door Michelle Yeoh, Jonathan Bailey en Jeff Goldblum. Ook stuk voor stuk geweldige keuzes die geboren lijken voor deze personages. Yeoh doet denken aan wijlen Maggie Smith in – daar is ie weer – ‘Harry Potter’, Bailey swingt als de charismatische goedzak Fiyero en Jeff Goldblum hoeft als tovenaar weinig te doen om te overtuigen.

De liedjes van Stephen Schwartz die ‘Wicked’ rijk is, zijn perfect vertaald naar het bioscoopscherm.. Het is een kunst om een theatervoorstelling zo tot leven te brengen in een film, maar het is hier buitengewoon goed gelukt. Van de geweldige uitvoeringen qua zang tot de energieke en frisse choreografieën, elk nummer werkt perfect. Het grote epische hoogtepunt wordt bereikt in ‘Defying Gravity’, een van de mooiste musicalnummers van onze tijd.

Dit is een spectaculaire musical die de kitsch volledig omarmt. Van omgevingen tot het acteerwerk en van thematiek tot epische muziek, alles wordt uitvergroot in dit verhaal. Het neemt zichzelf niet al te serieus, en juist daarin schuilt de kracht. De sage over de opkomst van de slechte heks is er een die veel meer behelst dan de zeemzoete buitenkant je wil laten geloven. Eindelijk heeft ‘Wicked’ zijn weg naar de bioscopen gevonden. En op de vraag of mensen ‘wicked’ worden geboren, moet u zelf het antwoord maar zien te vinden.

Sjoerd Crins

Waardering: 5

Bioscooprelease: 5 december 2024
DVD- en blu-ray-release: 19 februari 2025

Extra’s op de blu-ray:

• Sing-Along- Alternatieve Feature-length versie
• 10 verwijderde en uitgebreide scènes
• Het maken van Wicked
• Welkom bij Shiz
• Een Wicked nalatenschap
• De tovenaar
• Commentaar met Jon M. Chu (regisseur)
• Commentaar met Cynthia Erivo en Ariana Grande