Yacht Rock: A DOCKumentary (2024)

Regie: Garret Price | 96 minuten | documentaire, muziek

Muziek wordt van oudsher ingedeeld in genres, hokjes en vakjes, waarbij er altijd getwist kan worden wat precies waar thuishoort en hoe de onderlinge relatie tussen al die categorieën is. De zogeheten ‘Yacht Rock’ neemt hier een bijzondere plaats in en het werd de hoogste tijd dat hier een documentaire aan gewijd zou worden. Nu is daar ‘Yacht Rock: A DOCKumentary’

De term werd geïntroduceerd in de web comedy serie “Yacht Rock” uit 2005, die gaat over de fictieve ontstaansgeschiedenis van het genre. In de jaren 70 en 80 ontstond een muziekstroming die grofweg een aantal kenmerken had: het was rock, maar niet hard. Er was een onmiskenbare groove, maar niet dusdanig dat dansen verplicht was. De nummers waren duidelijk complexer dan andere popmuziek, maar ook weer niet dusdanig dat het een vervreemdend effect had op luisteraars. Het was eigenlijk de geboorte van de easy listening en daarmee het ideale smeermiddel voor feesten en partijen waar je niet precies weet wat voor vlees je in de kuip hebt. De criticaster zou dan kunnen zeggen dat zoiets ‘veilig’ is, maar laten we er in dit geval vanuit gaan dat het voornamelijk te danken is aan de onmiskenbare kwaliteit. In de docu zegt iemand dat yacht rock moeilijk te omschrijven is, maar dat je het wel onmiddellijk herkent, en dat is op zichzelf ook al een hele prestatie.

Alle hoofdrolspelers komen aan het woord. Christopher Cross, The Doobie Brothers, Toto, Kenny Loggins en de ongekroonde koning van de yacht rock: Michael McDonald. Duidelijk wordt hoe nauw al deze artiesten met elkaar verbonden zijn en de interviews worden in rap tempo afgewisseld met fragmenten van nummers, maar ook met stambomen van bands, sessiemuzikanten, en hoe deze allemaal aan elkaar verbonden zijn. Je zou kunnen zeggen dat Steely Dan de kern vormt. Zowel Michael McDonald als de leden van Toto werkten daar mee samen en waren ook bij vrijwel alle andere acts te vinden. De invloed gaat zelfs nog verder, omdat veel van deze muzikanten ook te horen waren op, letterlijk, honderden albums in deze periode. Er wordt gekeken naar het begin, naar de hoogtijdagen en ook naar de onvermijdelijke ondergang. Opmerkelijk hierin is de rol van muziekzender MTV. Toen de videoclip in zwang kwam werd er eigenlijk van iedere act en band verwacht dat er een gezicht was, een frontman/vrouw die er als het even kon goed uitzag en in staat was om de aandacht van het publiek vast te houden. Het was de periode van Prince, Madonna, Michael Jackson, Wham en Duran Duran, maar tegelijkertijd was het de ondergang van iemand als Christopher Cross. De man die met zijn titelloze debuutplaat in 1979 alle Grammy’s had opgehaald, zag eruit als de doorsnee man in de straat en dat bleek net iets te gewoon voor de nieuwe muziekzender. Ook bands als Chicago, die niet echt een duidelijk gezicht hadden, bleken het lastig te hebben om de overstap te maken naar het nieuwe decennium. Er sneuvelt veel in de jaren tachtig, maar de wederopstanding laat niet lang op zich wachten. Vanaf het einde van het decennium worden veel van de nummers weer gerecycled in de vorm van samples. Veel hip hop acts zoals De La Soul, Dr. Dre en Warren G. maken gebruik van de yacht rock, juist omdat het zulke goed geproduceerde en funky muziek is.

‘Yacht Rock’ is een prachtig document en bij het kijken valt ook op hoe relaxed en sympathiek de sprekers zijn. Niemand lijkt zichzelf overdreven serieus te nemen en er is een grote gunfactor voor elkaars werk. Als je Michael McDonald en Christopher Cross naast elkaar ziet zitten, geloof je daadwerkelijk dat ze goede vrienden zijn. Iets dat in veel andere gevallen in een Amerikaanse docu nog weleens een lege term blijkt te zijn. Boven alles zijn het liefhebbers; mensen die er van houden om gewoon muziek te maken en dan verder wel zien of het ooit nog eens een nieuwe hit gaat opleveren. Dit alles maakt het kijken van ‘Yacht Rock: A DOCKumentary’ een bijzonder prettige ervaring, maar het allerbelangrijkste is toch wel de muziek. Het gevoel dat je na het kijken van de film direct naar je, al dan niet digitale, platenkast wilt lopen om al die nummers weer eens te gaan luisteren.

Gijsbert Ambachtsheer

Waardering: 5

VOD-release: 30 november 2024 (HBO Max)