Yo, también (2009)

Regie: Álvaro Pastor, Antonio Naharro | 103 minuten | drama | Acteurs: Lola Dueñas, Isabel García Lorca, Antonio Naharro, Pablo Pineda, Joaquín Perles, Teresa Arbolí, Consuelo Trujillo, Ramiro Alonso, Ana De los Riscos, Catalina Lladó, Lourdes Naharro, Ana Peregrina, Pedro Álvarez-Ossorio, Daniel Parejo, Susana Monje, Pepe Q

Daniel (Pablo Pineda) is onlangs afgestudeerd en gaat aan de slag op het stadskantoor in Sevilla. Daar leert hij de wispelturige en losbandige Laura (Lola Dueñas) kennen, voor wie hij direct als een blok valt. Bekend verhaal? Niet als je weet dat Daniel het syndroom van Down heeft! Door zijn ouders is hij altijd gestimuleerd om zich te ontwikkelen op intellectueel gebied. Daardoor is hij de eerste Europese man met een verstandelijke beperking die een universitaire studie wist af te ronden en weet hij meer van kunst, geschiedenis en muziek dan de meeste ‘normale’ mensen. Toch is Daniel niet gelukkig. Hij wil een vriendin, om een relatie mee te beginnen. En hij wil seks. Laura lijkt de ideale kandidaat. Hoewel ze een tikkeltje ordinair overkomt op anderen, is Daniel verblind door haar. Ze is de vrouw van zijn dromen. Laura trekt naar Daniel toe omdat hij haar niet veroordeeld vanwege haar losbandige levensstijl en haar aan het lachen maakt. Zo vergeet ze voor even haar eigen sores. Maar wanneer Daniel toegeeft meer voor haar te voelen dan vriendschap alleen, slaat de twijfel toe bij Laura. Moet ze hier wel mee doorgaan…?

Een romantische komedie rond een man met een verstandelijke beperking? Het Spaanse regisseursduo Antonio Naharro en Alvaro Pastor vond het hoog tijd dat er eens aandacht werd besteed aan het liefdesleven van mensen met het Down-syndroom en kwamen met de film ‘Yo, también’ (‘Ik ook’, 2009) op de proppen. Ze putten daarbij uit hun eigen ervaring (Naharro, die tevens een rol speelt in de film, heeft een zus met een verstandelijke beperking) om het verhaal zo integer en oprecht mogelijk neer te zetten. Voor een film als deze liggen diverse valkuilen op de loer, maar het relatief onervaren regisseursduo weet ze allen vakkundig te ontwijken. Zo blijft ‘Yo, también’ van begin tot einde geloofwaardig en slaat het verhaal nergens door. Mensen met het syndroom van Down worden op een waardige manier geportretteerd: ook zij hebben vanaf een bepaalde leeftijd behoefte aan liefde, genegenheid en ja, ook aan seks. Omdat het Naharro en Pastor tegen de borst stuit dat deze mensen veelal door familieleden (die overigens het beste met ze voor hebben) overdreven veel beschermd worden tegen de buitenwereld en niet vrij worden gelaten in het maken van hun eigen keuzes, hebben ze een extra verhaallijn ingepast rond twee jonge verliefde mensen met het Down-syndroom.

Naharro en Pastor hebben veel te danken aan de twee hoofdrolspelers van hun film. Pablo Pineda is een opmerkelijke verschijning. Hoewel hij verstandelijk beperkt is, is hij slim en welbespraakt en leeft hij goed aangepast binnen de ‘normale’ wereld. Pineda is in Spaanstalige landen een waar fenomeen, vanwege zijn opmerkelijke kennis en ontwikkeling. Je bent geneigd te denken dat hij simpelweg zichzelf speelt, maar daarmee doe je deze innemende inwoner van Sevilla tekort. Soms ziet het er wat geforceerd uit (als hij moet huilen bijvoorbeeld), maar dat heeft meer te maken met het feit dat hij het Down-syndroom heeft dan dat hij niet weet hoe hij moet acteren. Met zijn scherpe humor en sympathieke uitstraling palmt hij zonder enige moeite het publiek in. De ervaren Lola Dueñas (‘Mar adentro’, 2002) is zo mogelijk nóg beter in haar portret van een vrouw die haar leven lijkt te vergooien door een traumatische gebeurtenis uit het verleden, maar door haar opmerkelijke vriendschap met Daniel net op tijd wakker wordt geschud. Ze is zichtbaar getekend door het leven en zoekende naar zichzelf. Dueñas verdiende al veel prijzen en ook voor deze rol werd ze terecht volop gelauwerd. Alleen al voor haar lef om deze rol op zich te nemen verdient ze alle lof.

‘Yo, también’ was een van de grote publiekfavorieten tijdens het Internationaal Filmfestival Rotterdam (IFFR) 2010. Niet verwonderlijk, aangezien hoofdrolspeler Pablo Pineda het publiek al snel inpalmt met zijn ontwapenende persoonlijkheid. Hij doet echter veel meer met mensen dan vertederen alleen, hij weet hen ook te prikkelen door zijn zelfzekerheid te etaleren en duidelijk te maken dat hij niets liever wil dan een ‘normaal’ leven, met ‘normaal’ werk en een ‘normale’ vriendin aan zijn zijde. De (on-) mogelijkheden daarvan worden in deze film op messcherpe wijze aan de kaak gesteld. ‘Yo, también’ had een tranentrekker pur sang kunnen worden, die zijn bijzondere hoofdrolspeler zou hebben uitgebuit als een circusattractie, maar Naharro en Pastor zwichtten gelukkig niet voor goedkoop melodrama en behielden hun waardigheid, én die van Pineda. Het eindresultaat is een opmerkelijk nuchter, evenwichtig en innemend drama met een lach en een traan. Zelden was een romantische komedie zo eigengereid en origineel!

Patricia Smagge