Zwei zu eins (2024)

Regie: Natja Brunckhorst | 116 minuten | komedie | Acteurs: Sandra Hüller, Max Riemelt, Ronald Zehrfeld, Ursula Werner, Peter Kurth, Martin Brambach, Kathrin Wehlisch, Anselm Haderer, Lotte Shirin Keiling, Robert Höller, Olli Dittrich, Tom Keune, Uwe Preuss, Yorck Dippe, Tilla Kratochwil, Hilmar Eichhorn, David Bredin, Christoph Müller

‘Zwei zu eins’ is een chaotische dramedy over de “schat van Halberstadt”, een kapitalistische truc speciaal in de DDR kort na de val van de muur. De chaos in deze film wordt gecreëerd door het onvermogen om een thema af te sluiten of een verhaal rond te krijgen. Het Oost-Duitse collectief, het leven tussen twee werelden na de val van de muur, de Oost-Duitse Mark in het geldcircuit krijgen, de driehoeksrelatie van de hoofdpersonages: alles komt aan bod, maar niets krijgt echt de focus die het verdient. Daardoor voelt het tempo van ‘Zwei zu eins’ weifelend en steekt het gebrek aan drama (of comedy). Wat nog enigszins zalvend werkt voor het gebrek aan diepgang in het verhaal, is de diepgang in het frame. Want production design en nabewerking geven ‘Zwei zu eins’ de look and feel van een verwarrende, koortsachtige zomer in Oost-Duitsland anno 1990.

In ’Zwei zu eins’ gaan Maren (Sandra Hüller), Robert (Max Riemelt) en Volker (Ronald Zehrfeld) het grote onbekende tegemoet, want Duitsland staat op het punt om herenigd te worden. In de zomer van 1990 krijgt de Oost-Duitse bevolking zes dagen de tijd om haar Ostmarken in te wisselen. Geruchten najagend, misleiden de vrienden de Oost-Duitse ambtenaar, Markowski (Peter Kurth), hen mee te nemen een bunker in. In deze bunker stuiten zij letterlijk op een berg Ostmarken. Maren, Robert en Volker besluiten het geld te stelen. Echter hebben zij al hun bezittingen al aangegeven. Samen met hun gemeenschap verzinnen ze een list om het bijna waardeloze geld om te zetten in waardevolle spullen.

In de wereld van film is het belangrijk om het publiek op waarde te schatten. Daarom zijn filmmakers altijd op zoek naar de juiste balans in wat er “dik bovenop te leggen” en wat zit er “verstopt tussen de regels”. ‘Zwei zu eins’ legt er niks substantieels dik bovenop, behalve wat slapstickachtige composities en het bestaan van een voorgeschiedenis tussen de hoofdpersonages. Daarom ontgaat het de kijker al snel waar het verhaal van ‘Zwei zu eins’ nou in essentie over gaat. Is het ’t mogelijke onbestemde gevoel dat de Oost-Duitsers hebben nu hun wereld op zijn kop staat? Is het de kapitalistische truc speciaal waarmee de Oost-Duitsers hun voormalige ideologie en samenleving (en misschien zelfs het Westen) een hak zetten? Is het ’t gevoel om als individu voorgelogen en klein gehouden te zijn door de uitvoerders van diezelfde ideologie? Of is het de gecompliceerde, maar liefdevolle driehoeksverhouding van de hoofdpersonages? De filmmakers zijn duidelijk bewust van de kwaliteiten die dit verhaal bezit en daar flirten ze mee. Alleen zijn ze besluiteloos in waarmee ze de kijker écht willen verleiden. Als vervolgens dat wat verstopt zit tussen de regels onvindbaar is geworden, veranderen vragen als “waar zit het verstopt?” in “zit er wel iets verstopt?”. Het gebrek aan dramatische of grappige momenten zet bovendien ook niet aan om weer te gaan zoeken als je je bewust wordt van jouw vermoeden dat er niets verstopt zit.

Ondanks dat het gebaseerd is op een waargebeurd verhaal, ondanks het vernuftige plan van de hoofdpersonen, ondanks de wereld ondersteboven in de DDR anno 1990, mist ‘Zwei zu eins’ diepgang.

Jannick Engel

Waardering: 2.5

Bioscooprelease: 24 juli 2025
DVD- en blu-ray-release: 12 november 2025