De dans van Natasja (2024)

Regie: Jos Stelling | 102 minuten | drama, komedie | Acteurs: Willem Voogd, Bram Reurink, Anastasia Weinmar, Hadewych Minis, Gene Bervoets, Jan Bijvoet, Loek Peters, Michiel Romeyn, Dmitry Brauer

De eigenaardige Daantje is altijd al een buitenbeentje geweest: als kind sprak hij geen woord, en bleef hij tot ergernis van zijn ouders het liefst de hele dag binnen.. Na hun overlijden komt Daantje op straat terecht, waar hij doelloos rond zwerft; op zoek naar sigaretten, met een karakteristieke muts die al sinds zijn geboorte aan zijn hoofd vast lijkt te zitten. Na lang dwalen ontmoet hij de Russische Natasja. De gekwelde ex-ballerina houdt hem initieel op afstand, maar Daantje trekt zich hier niks van aan: hij volgt haar net zo lang, tot ze hem toelaat. Als Natasja terug wil keren naar haar oma’s huis in Rusland, besluit Daantje met haar mee te gaan: samen starten ze de verre reis, op de vlucht van hun eenzame thuisfront.

‘De dans van Natasja’ is van regisseur Jos Stelling, bekend van ‘De illusionist’ (1983), ‘De wachtkamer’ (1996), en ‘Het meisje en de dood’ (2012), en is met name visueel erg treffend. ‘De dans van Natasja’ is volledig geschoten in zwart-wit, wat een prachtige nadruk legt op de textuur van de beelden: de lichtreflectie in de regen, het profiel van de wolken, en de pluisjes op de muts van Daantje. Stilistisch blijft er echter ook een hoop te wensen over: Stelling lijkt een sterke voorkeur te hebben voor freeze-frames en fade-outs, wat zorgt voor een abrupte overgang tussen scènes. Dit vervreemdende effect ontstaat vaker in de film, bijvoorbeeld wanneer de moeder van Daantje in een voice-over vertelt vanuit haar eigen perspectief, maar wel naar haar man refereert als ‘vader’, en daarmee naar hem refereert vanuit zijn verhouding naar Daantje.

In combinatie met de vage plot leidt dit tot een richtingloos geheel, waarbij een duidelijk thema of boodschap achterwege blijft. De reis van de wereldvreemde Daantje en de ongelukkige Natasja kent een duidelijk startpunt, maar kabbelt doelloos voort, zonder duidelijke climax. Bovendien staat de eigenaardige en obscure aard van Daantje in de weg voor het ontstaan van een rond karakter, en blijft hij redelijk vlak. Natasja blijft voornamelijk gekenmerkt door haar verleden, en ook in haar persoonlijkheid ontbreken typerende eigenschappen. ‘De dans van Natasja’ lijkt daardoor eerder op een losbandige samenhang van bij elkaar geraapte stukjes dan op een coherent verhaal, enkel aan elkaar geplakt door middel van een overmaat aan freeze-frames en fade-outs.

Ondanks de charme van de kleurloze beelden blijft het verhaal van de curieuze Daantje helaas richtingloos en vlak. De plot blijft zich langzaam en zoekend voortbewegen, waarbij een concreet thema of een grijpbare boodschap achterwege blijft, en immersie voorkomen wordt door de vervreemdende effecten van de montage. Hierdoor blijft ‘De dans van Natasja’ helaas een film met een vrij oppervlakkige inhoud, waar zelfs het hoofdpersonage allemaal vrij weinig van lijkt te snappen.

Sara Goosensen

Waardering: 2

Bioscooprelease: 11 januari 2024