My First Film (2024)

Regie: Zia Anger | 100 minuten | drama | Acteurs: Odessa Young, Devon Ross, Cole Doman, Sage Ftacek, Jane Wickline, Seth Steinberg, Abram Kurtz, Jackson Anthony, Eleonore Hendricks, Eamon Farren, Philip Ettinger, Sarah Michelson, Ruby Max Fury, Deana LeBlanc, Cathy Lee Crane, Tim Griffin Allan, Joanna Fang, Ida Mae Balles

Zoekend, stuntelend en experimenterend creëert Zia Anger met ‘My First Film’ een werk dat even rauw als performatief is. Het is geen afgeronde arthousefilm in de traditionele zin, maar een poging om het maakproces zelf tot onderwerp te verheffen. De film opent niet met een klassiek shot, maar met het beeld van een computerscherm waarop Anger haar twijfels en onzekerheden typt — alsof we live meekijken bij de notities van een maker.

Van daaruit ontvouwt zich een aaneenschakeling van lagen: oude filmfragmenten, voice-overreflecties, iStockbeelden, e-mails, WhatsAppberichten en archiefmateriaal. Alles vloeit in elkaar over, waardoor de scheidslijn tussen proces, verhaal en reflectie voortdurend vervaagt. Wat overblijft is een ervaring die de chaotische, grillige aard van filmproductie tastbaar maakt: een mix van geluksmomenten, tegenslagen en geïmproviseerde oplossingen. De soundtrack, met bijdragen van onder meer Perfume Genius, sluit subtiel aan en geeft momenten van verstilling extra lading zonder opdringerig te zijn.

Opvallend is hoe Anger zichzelf door anderen laat spelen. Een actrice vertolkt haar rol als regisseur, die op haar beurt een vriendin vraagt om háár te spelen. Dit gelaagde spel creëert een dialoog waarin Anger via andere vrouwen met zichzelf communiceert. Het is een performatieve reconstructie die laat zien hoe het persoonlijke en professionele onlosmakelijk verbonden zijn. Wanneer Anger reflecteert op een grote persoonlijke tegenslag met de woorden: “It happens to a lot of people, it’s just that nobody talks about it”, klinkt dit zowel als commentaar op het leven als op het maakproces zelf.

Toch is ‘My First Film’ niet vrij van gekunstelde symboliek. Zo krijgt haar toenmalige vriend de veelzeggende naam Cash, wat de eeuwige zoektocht naar geld in de filmwereld moet onderstrepen. Ook de verwijzing naar hoe haar vader haar als kind letterlijk in een 35mm-filmblik verwerkte, voelt erg letterlijk. Wellicht dat er, in het kader van het thema van de film, iets te zeggen valt voor de naïviteit van de jonge maker die nog niet precies aanvoelt wanneer iets te veel is. Echter contrasteert het met de openhartige en kwetsbare blik die Anger in de film tentoonspreidt.

‘My First Film’ is geen klassieke debuutfilm, maar eerder een wedergeboorte. Zia Anger transformeert een mislukt project tot een openhartige reflectie op falen, moed en creativiteit. Het resultaat is rommelig, soms te geconstrueerd, maar ook hoopvol, grappig en ontroerend.

Uiteindelijk geeft Anger het falen een eigen schoonheid en brengt ze een ode aan het simpelweg proberen. Waar de film de kijker soms te weinig geeft, laat ze laat zien dat de waarde niet ligt in het perfecte eindresultaat, maar in de ervaring van het maken zelf. Daarmee steekt ze niet alleen zichzelf, maar ook andere jonge makers een hart onder de riem.

Salman Guldemond

Waardering: 3

VOD-release: 6 september 2024 (MUBI)