Off Screen (2005)

Regie: Pieter Kuijpers | 100 minuten | thriller | Acteurs:  Jan Decleir, Jeroen Krabbé, Astrid Joosten, Marjon Brandsma, Chris Comvalius, Aat Ceelen

Een man stapt een half jaar na de aanslagen van 11 september 2001 de Rembrandttoren binnen en gijzelt het personeel. Hij wil Philips topman Kleisterlee spreken om zich te beklagen over breedbeeld-televisie. Voor regisseur Pieter Kuijpers en scenarist Hugo Heinen was deze absurde gijzeling in de Rembrandttoren een prima basis voor een film. In alle dagbladen was na te lezen dat de John R. in de war was en dat hij zich nog voor de afloop door de kop schoot.

Voor Kuijpers en Heinen was het te gemakkelijk om te geloven dat ze met een verwarde man te maken hadden. Ze bedachten een complottheorie waarbij feit en fictie door elkaar heen lopen. Vanaf het begin wordt de kijker meegesleurd in de wereld van John Voerman. Terwijl ‘Off Screen’ zich afspeelt op de gijzelingsdag, wordt in een groot aantal flashbacks een verklaring gegeven voor de wanhoopsdaad van John Voerman. Naast allerlei persoonlijke omstandigheden, zien we hoe deze buschauffeur kennismaakt met de directeur van de afdeling ‘sound and vision’, die hem in vertrouwen neemt over allerlei absurde bedrijfsgeheimen: de breedbeeldtelevisie zou verborgen codes uitzenden. Tot op het laatste moment kan de kijker besluiten dat John Voerman gek is of dat de wereld gek is geworden. De nadruk van deze film ligt dan ook niet zozeer op de gijzeling zelf, maar meer op de psychologische ontwikkelingen van John Voerman. Voerman is geobsedeerd door Philips’ breedbeeldtelevisie en de bedenker ervan (hier het personage van Gerard Wesselinck). Vanaf de toevallige ontmoeting in de bus tussen beide heren, laat Wesselinck hem niet meer los. Feit en fictie lijken elkaar continue af te wisselen en zorgen voor interessante verwarring: wie is er nou gek?

Buiten een sterk verhaal heeft Kuijpers een geweldige cast weten te strikken. Jan Decleir en Jeroen Krabbé maken deze film tot een waar kunstwerk. De personages Voerman en Wesselinck zijn zeer aan elkaar gewaagd en doen niet voor elkaar onder. De dialogen zijn an sich interessant en zorgvuldig, maar al helemaal een lust voor het oor indien uitgesproken door de twee topacteurs. Astrid Joosten maakt in deze film haar acteerdebuut als zichzelf. Haar talent komt (nog) niet uit de verf en soms lijkt het zelfs alsof ze ter plekke haar teksten zit op te lezen. Waarschijnlijk valt dit extra op door haar twee medespelers. Toch mag haar verschijning de pret niet drukken, want Decleir en Krabbé maken haar gebreken wel goed.

Voor ‘Van God Los’, Kuijpers regiedebuut, is een dergelijke werkwijze gebruikt. Krantenknipsels en nieuwsberichten die de media slechts korte tijd hebben beziggehouden, blijken een dermate dramatische inhoud te hebben dat er een film uit kan volgen. ‘Van God Los’ leverde Kuijpers een Gouden Film en maar liefst drie Gouden Kalveren op. De verwachtingen voor ‘Off Screen’ waren dan ook hoog gespannen. Maar Kuijpers en Heinen hebben deze verwachtingen weten waar te maken, want ‘Off Screen’ is een goed doortimmerd psychologisch drama, over een gewone buschauffeur, over een man in de war.

Josine van Gils