Als de zee (2025)

Regie: Sophie van Bree | 26 minuten | documentaire

De 25-jarige Kim woont dicht bij zee en is regelmatig op het strand te vinden. Het is alleen niet om de reden die je zou denken. Ze heeft dwanggedachten en volgt een surftraject om hiermee om te leren gaan. De korte documentaire ‘Als de zee’ (2025) toont Kims worstelingen, terwijl ze op zichzelf moet leren vertrouwen. Regisseur Sophie van Bree kiest daarbij voor een poëtische vorm.

Een jaar geleden wilde ze zichzelf nog verdrinken in de zee; nu biedt die plek een vorm van therapie. Kim probeert door surfen de controle meer los te laten en van het voortdurende gevoel van ‘moeten’ af te komen. Op het strand bespreekt ze haar gevoelens met begeleiders en groepsgenoten. Haar gedachten probeert ze te begrijpen als golven in de zee. Ze komen en gaan, en je hebt er geen controle over.

Maar het accent lijkt meer op de worsteling te liggen dan op het surfen. In verschillende settings zien we Kim strijden. Thuis, peinzend onder een dekentje, omringd door grote teddyberen. In gesprek met een behandelaar, die aangeeft dat crisisopname geen optie is. Op het strand met een begeleider, die aan haar vraagt ‘hoe het nou echt gaat’. Interessant is het moment waarop Kim aangeeft dat ze bang is dat het goed kan gaan. Want, zo licht ze toe: “dan verlies ik ze de rol van patiënt”.

In de film is er ook een rol weggelegd voor Kims familie. In het begin klinkt er een telefoongesprek tussen Kim en haar moeder, die aangeeft dat ze Kim graag weer haar eigen leven ziet oppakken. Als Kim vervolgens aan haar moeder vraagt hoe zij dat ziet, luidt het onverbloemde antwoord: “Iets minder contact zou denk ik wel goed zijn”. Het maakt duidelijk dat de direct betrokkenen ook een strijd leveren.

Van Bree heeft veel aandacht voor detail, ritme en verstilling, waardoor we het gevoelsleven van Kim worden ingezogen. Door deze vorm krijg je alleen wel wat minder inzicht in surfen als remedie. Wat is de gedachte achter surftherapie en wat wordt er precies onder verstaan? Hoe kan surfen bijdragen aan het herstel? De antwoorden op die vragen waren welkom geweest, maar de dichterlijke kanten van deze film zijn ook niet te versmaden.

Ester Šorm

Waardering: 3

Speciale vertoning: Nederlands Film Festival 2025
TV-uitzending: maandag 20 oktober 2025 (EO)