Yannick (2023)

Recensie Yannick CinemagazineRegie: Quentin Dupieux | 67 minuten | komedie | Acteurs: Raphaël Quenard, Pio Marmaï, Blanche Gardin, Sébastien Chassagne, Agnès Hurstel, Jean-Paul Solal, Mustapha Abourachid, Sava Lolov, Charlotte Laemmel, Franck Lebreton, Félix Bossuet, Agathe L’Huillier, Caroline Piette, Loelia Salvador, Lucie Gallo, Stéphane Pezerat

In het scherp geschreven ‘Yannick’ gebruikt regisseur en schrijver Quentin Dupieux een absurde situatie om ons sociaal (on)wenselijke gedrag onder een vergrootglas te leggen. Deze film brengt de kijker van glimlach tot schaterlach door te spelen met het menselijke zelfbewustzijn en de geldende omgangsregels in een sociale setting die compleet op z’n kop is gezet. Geef je bijvoorbeeld jouw meest beschamende herinnering op als je onder schot wordt gehouden terwijl iedereen in de ruimte mee kan luisteren? Een absurde vraag, maar stel dat de persoon die het vuurwapen vasthoudt niet kwaadwillend lijkt. Daar speelt ‘Yannick’ mee, want deze film gaat over een gijzeling in een theater. En het hoofdpersonage, de gijzelnemer, wil alleen maar waar voor z’n geld: een goed gevoel, het is immers een komedie. Het lachen ebt echter langzaam weg richting het einde, omdat de gijzeling voortduurt en er dus meer ruimte ontstaat voor de ernst van de situatie. Daarnaast lijkt Dupieux niet echt naar een boodschap toe te werken. Met als gevolg dat ‘Yannick’ een wat vreemde verstandhouding heeft met de tijd.

Tijdens een vertoning van het toneelstuk ‘Le Cocu’ in een klein theater in Parijs onderbreekt Yannick (Raphaël Quenard) het spel om zijn ongenoegen over het stuk te uiten. Nadat dit de acteurs Paul Rivière (Pio Marmaï), Sophie Denis (Blanche Gardin) en William Keller (Sébastien Chassagne) uit hun rol heeft gehaald, geven zij te kennen dat zijn manier van kritiek uiten niet gepast is. Yannick verlaat na een discussie de zaal, maar hij keert terug als hij hoort dat hij wordt bespot door de acteurs op het podium wanneer zij het toneelstuk vervolgen. Hij gijzelt daarna het publiek en de acteurs en dwingt Paul, Sophie en William om iets te spelen dat hem meer plezier doet. Iets dat Yannick daar ter plekke bedenkt.

Het komische effect van ‘Yannick’ rust bijna volledig op het schaamteloze, kinderlijk onaangepaste, maar intelligente hoofdpersonage. Zo introduceert Dupieux de welbespraakte Yannick door hem kundig de parallellen tussen een restaurant en een theater uiteen te laten zetten, waarmee hij wil bereiken dat de acteurs hem iets anders voorschotelen dan dat ze nu doen: een zouteloze komedie. Of de redenatie standhoudt valt zeker te betwisten, maar Yannick tovert met zijn woorden en charme een lach op je gezicht en zet de kijker stiekem toch wel een beetje aan het denken. Wanneer Yannick echter met een vuurwapen dreigt wordt het lastiger om te blijven lachen, omdat goed voor te stellen is wat voor verwoestende gevolgen het vuurwapen heeft en lastiger voor te stellen is hoe erg mensen zich nog laten leiden door hun zelfbewustzijn of sociaal wenselijk gedrag in zo’n situatie.

De kijker lijdt echter aan een “onaf” gevoel na het zien van deze film door een aantal creatieve keuzes met betrekking tot de tijd. Zo heeft ‘Yannick’ een betrekkelijk korte duur voor een speelfilm. Gecombineerd met een Dupieux die geen duidelijke uitkomst presenteert en een film die boeit tot en met het einde, met name door de opzet en het hoofdpersonage, rijst toch de vraag of er misschien twintig pagina’s bijgeschreven hadden moeten worden. Of de acteurs hadden mogelijk wat meer vrijheid voor improvisatie mogen krijgen. Kortom, Dupieux had zijn project wat meer ruimte mogen geven. Daartegenover staat alleen dat voor een geïmproviseerde gijzeling, nota bene in Parijs, het gevoelsmatig wat ongemakkelijk lang mag voortduren. Wanneer de Gendarmerie eindelijk het theater bereikt overheerst de onwerkelijkheid al. Alsof de gijzeling achteraf onderdeel van het toneelstuk bleek te zijn en dat er daarom op voorhand al niemand reageerde.
‘Yannick’ wekt op komische wijze de indruk dat we mogelijk tekortkomen in onze individuele behoeftes door sociaal opgelegde omgangsnormen. Heb je echter behoefte aan een duidelijke boodschap of oplossing, weet dan dat deze film die niet zal vervullen.

Jannick Engel

Waardering: 3.5

VOD-release: 5 april 2024 (Mubi)