One Floor Below-Un etaj mai jos (2015)

Regie: Radu Muntean | 93 minuten | drama | Acteurs: Ionut Bora, Liviu Cheloiu, Calin Chirila, Teodor Corban, Constantin Dita, Constantin Draganescu, Ioana Flora, Alexandru Georgescu, Dragos Grecu, Tatiana Iekel, Paul Ipate, Vlad Ivanov, Adina Lucaciu, Oxana Moravec, Petru Muntean, Gabriel Mustea, Vlad Oancea, Maria Popistasu, Iulian Postelnicu, Dragos Potop, George Puscaru, Mihaela Sirbu, Adrian Vancica, Mara Vilcu

Waarom kijken we in het begin van het Roemeense ‘One Floor Below’ vijf minuten lang naar een fotografisch haarscherp geschoten scène met hoofdpersonage Sandu Patrascu (Teodor Corban) en zijn hond Jerry in een park? Is het de opmaat naar een plottechnische klap in het gezicht, of een simpele karakterschets? We weten het na twaalf minuten nog steeds niet. We kijken tegen onze gewoonte in wat andere recensies na, waarin wordt gesproken over een afstandelijk maar driedimensionaal perspectief op het burgerlijk leven van een zwakke man in een zwakke samenleving, en we halen nog steeds onze schouders op.

Patrascu wordt vervolgens tijdens een zakelijke afspraak naar huis geroepen, omdat er in een van de flats in zijn portiek een jonge vrouw dood is gevonden, wat even droog wordt opgediend als het voorgaande. De overleden vrouw is naakt gevonden, vertelt Patrascu’s vrouw (Oxana Moravec), en Sandu wil Jerry nog eens gaan uitlaten. Maar daar komt de politie. Die hoort eerst de vrouw; wij krijgen dat als kijker niet mee en volgen Patrascu naar de keuken, mooi belicht als in een commercial. Arthouse of niet, regisseur Radu Muntean zou goede reclamefilmpjes kunnen maken, zoveel is zeker.

Weet Patrascu iets? Dat zou je denken als hij in de volgende scène kortaf is tegen de politie. Het leven van de Patrascu’s lijkt in ieder geval niet ontwricht door de gebeurtenis. De duisternis valt in en het echtpaar gaat naar bed; een soundtrack die spanning zou kunnen aankondigen ontbreekt. Vrouw zegt tegen man dat hij zich niet zo moet krabben. Het wordt licht, oma drentelt door het huis; Patrascu gaat verder met zijn zakelijke beslommeringen.

‘One Floor Below’ is cinematografisch te goed om een afstudeerproject te zijn, dus wij verwachten een traag demasqué van een gewone man. De film geeft je tijd vooroordelen onder de loep te nemen – niet alleen over mensen in het algemeen, maar ook over je verwachtingspatroon als filmkijker. Later blijkt die temporisering een reden te hebben. Veel kunnen wij niet onthullen, wel dat een dergelijk voorval zich vaak afspeelt in gewone levens die vervolgens doorgaan. Effectbejag behoort echter altijd tot het arsenaal van de maker, hoezeer de realiteit ook om kaalheid vraagt, en dat maakt ‘One Floor Below’ een beetje te vlak. Muntean heeft met Corban evenwel de juiste man voor zijn hoofdpersonage gekozen. Corban heeft iets van Bill Murray, zonder de ironie in diens presentatie.

Jan-Kees Verschuure

‘One Floor Below’ is vanaf donderdag 14 juli 2016 te zien tijdens Previously Unreleased 2016, onder andere in het EYE Filmmuseum.