Ruigoord: een kosmisch lek (2024)

Regie: Peter Wingender | 81 minuten | documentaire

Ruigoord, een dorpje onder de rook van Amsterdam, werd in jaren 70 gekraakt door hippies. Vijftig jaar later is het de oudste culturele vrijplaats van Nederland; een toevluchtsoord voor kunstenaars, vrijdenkers en een enkele autochtoon, omsloten door het uitdijende havengebied Westpoort. Ondanks het feit dat het bestaan al decennia wordt bedreigd, is Ruigoord er nog steeds.

Gaat het kosmische lek – waaraan de Ruigoorders de magie van het dorp toedichten – soelaas bieden? Dat zegt de officiële info over deze documentaire. ‘Ruigoord – een kosmisch lek’ is een degelijke docu, die grotendeels gaat over onderhandelen met de gemeente over wat er nog mogelijk is. Zoals een plek voor cultuur en leefruimte voor de ‘scharrelmens’.

De gemeenschap werkt toe naar een vijftigjarig jubileum, burgemeester Halsema overlegt via beeldbellen met enkele bewoners en plant een bezoek, typisch Nederlandse problemen als het maximum aantal bezoekers van een evenement, oprukkende opslagtanks: dat werk. Verre van kosmisch, de polderrealiteit.

Regisseur Wingender probeert op respectabele wijze een magische sfeer op te roepen rond de identiteit van Ruigoord, dat hoe dan ook geen groeimogelijkheden heeft. De rebellie van het einde van de twintigste eeuw is een beetje weg; de bewoners worden er niet jonger op. De mannen hebben alleen geen hippiekapsel meer, maar een knotje.

Oranje jurken zijn er nog wel, net als toen; een man in ANWB-kleding rookt een hasjpijp. Ruigoord is meer een geestrijke reflectie van vroeger tijden dan een vitaal geheel. Weinig nieuws onder de zon – ook weinig nieuwe hoop; toch is het goed dat het langzaam verdwijnen van een kleurrijke gemeenschap wordt opgetekend.

Jan-Kees Verschuure

Waardering: 3

Bioscooprelease: 12 december 2024