The Lord of the Rings: The War of the Rohirrim (2024)

Regie: Kenji Kamiyama | 134 minuten | animatie, avontuur | Originele stemmencast: Brian Cox, Christopher Lee, Miranda Otto, Luca Pasqualino, Lorraine Ashbourne, Shaun Dooley, Gaia Wise, Alex Jordan, Janine Duvitski, Benjamin Wainwright, Michael Wildman, Bilal Hasna, Jude Akuwudike, Laurence Ubong Williams, Yazdan Qafouri

Kenji Kayama’s animatiefilm ‘The Lord of the Rings: The War of the Rohirrim’ is nu eens geen groots opgezet epos dat de hele geschiedenis of alle volken van Midden Aarde tracht te belichten, zoals Amazons “The Rings of Power”. Kayama kiest er – samen met onder meer scenarist Philippa Boyens (die inderdaad ook mede het script van ‘The Lord of the Rings’ heeft geschreven) – voor om het ‘vergeten’ verhaal te vertellen van de tot op heden ongenoemde dochter van Helm Hammerhand van Rohan. En die benadering werkt eigenlijk best goed. Het geeft ademruimte, de gelegenheid om personages uit te diepen… en de kans om een nieuw verhaal te vertellen dat het grotere, bekende verhaal meer diepte geeft. Dat het verhaal meeslepender had kunnen zijn, er wat losse eindjes overblijven en sommige ‘fan service’ een tikkeltje afleidt, is te betreuren maar nemen we op de koop toe. Er is ruimte voor verbetering maar het eindgevoel is zeker positief.



Het ligt misschien niet direct voor de hand om (alleen) het mensenvolk van Rohan uit te kiezen voor een The Lord of the Rings-verfilming. Bij het grootse fantasy-epos ‘The Lord of the Rings’ denk je waarschijnlijk als eerste aan Tovenaars, Elfen, Orks… én Hobbits. Het Mensenvolk speelt een zeer belangrijke rol, maar je zou ze bijna vergeten temidden van alle fantasy-volken, -wezens en -krachten. Kijken we naar de mensen dan hebben we natuurlijk Aragorn, en Boromir en Faramir van Gondor, waar de grootste slag van het verhaal wordt uitgevochten. Maar voor veel kijkers van de films zal de meest dramatische strijd én de grootste identificatie uiteindelijk tóch plaatsvinden met het paardenvolk van Rohan… in het bijzonder tijdens de de slag om Helmsdiepte. Niet zo gek dus dat het vergrootglas op dit volk is komen te liggen in ‘The War of the Rohirrim’.

In ‘The War of the Rohirrim’ wordt de slag om Helmsdiepte nog eens dunnetjes overgedaan. Weer moeten de Rohirrim zich terugtrekken in de toen nog ‘Hoornburg’ genaamde vesting op het moment dat een grote overmacht ze bedreigd en er geen mogelijkheid is om de vijand rechtstreeks op het slagveld tegenstand te bieden. En ook nu is veel van het dramatische gewicht verbonden aan het lot van de ‘gewone’ burgers die de strijders van Rohan – onder aanvoering van Helm én zijn dochter Héra – willen beschermen. De vrouwen, kinderen en ouderen die geen wapens kunnen oppakken, doodsangsten uitstaan en een veilig heenkomen moeten zien te vinden. Dat geeft een waardevolle extra dimensie, die verder gaat dan de persoonlijke vete(s) die feitelijk centraal staan in de film en die maar beperkte betrokkenheid opleveren.

Gelukkig hebben de makers er geen (gedeeltelijke) kopie van ‘The Two Towers’ van gemaakt. De plek is bekend en deze roept uiteraard herinneringen op aan intense momenten uit die film, maar de confrontatie heeft ook wel echt zijn eigen karakter. Om te beginnen vinden er al veel gevechten plaats buiten de muren van Helmsdiepte en worden er hierbij ook andere wezens of hulptroepen ingezet. En ook de attributen die gebouwd worden om de muur te kunnen beslechten zijn anders. Dat houdt het interessant en zorgt ervoor dat je als kijker niet voortdurend met je ogen hoeft te rollen vanwege alweer een verwijzing naar de films.



Die verwijzingen zijn er uiteraard wel, maar de meeste zijn welkom… en voelen aan als een warm bad. Het begint al met epische, aanzwellende muziek die volgt op een kort fragment van het ringthema van Howard Shore. Vervolgens duik je meteen de natuur in, met mooie beelden van bergen, adelaars en een om de heldin heen draaiende camera die we zo goed kennen en bijna synoniem is met de films van Jackson.



Al snel komt Meduseld in beeld, de prachtige op een heuvel gebouwde houten hal van Edoras, de hoofdstad van Rohan. Het oog voor detail, dat ook zo’n sterk punt was in de films, is ook hier weer aanwezig, te zien aan het prachtige houtsnijwerk aan de buitenkant van de hal, en de gouden – of goudkleurige – afwerking. De hal ziet er werkelijk koninklijk uit en doet in heel veel denken aan het ontwerp hiervan in de films. Niet zo gek als je beseft dat Tolkien-kunstenaars John Howe en Alan Lee – die ook destijds bij het ontwerpteam hoorden – weer van de partij zijn. Dit is ook overduidelijk te zien bij andere beroemde locaties; waaronder inderdaad Helmsdiepte maar ook een andere iconische plek, die we hier nog niet zullen noemen.

Inhoudelijke of tekstueel bekende touches zijn wisselend succesvol. Erg mooi is het als er in een scène na sterfgeval tijdens de begrafenis gezamenlijk een lied wordt voorgedragen dat we Eowyn hebben horen zingen in de Extended Edition van ‘The Two Towers’. Hier wordt echt de tijd voor genomen, wat niet vaak voorkomt in de gemiddelde actie of avonturenfilm. Verder is de voice-over door Miranda Otto (Eowyn in de films) ook heel fijn. Net zoals Cate Blanchett in Jacksons films leidt ze hier het verhaal in en daarnaast geeft ze soms ondersteunend commentaar na bepaalde ingrijpende gebeurtenissen of ‘hoofdstukken’.



Soms hadden de verwijzingen wat minder expliciet gemogen. Teksten als “Crebain from Dunland!”, en locaties, personages of wezens die nauwelijks meerwaarde hebben maar die alleen even genoemd en getoond lijken te worden om fans te plezieren, leiden eerder af dan dat ze het verhaal verrijken. Maar gelukkig blijven deze momenten relatief beperkt.

Grotendeels is de film een genot, met mooie animatie – in een anime-stijl – die wel wat doet denken aan het werk van Hayao Miyazaki. Meerdere dynamische actiescènes roepen herinneringen op aan ‘Princess Mononoke’; zoals een achtervolging te paard en de dreiging van een groot, geïnfecteerd beest. Maar er zijn ook geheimzinnige personages en elementen later in het verhaal die herinneringen oproepen aan het werk van animatiemeester Miyazaki. Zeker geen slechte invloeden om in je film op te nemen; die bovendien over het algemeen prima samengaan met de wereld van Tolkien.



Wat helaas minder goed werkt, is – en dat is niet geheel onbelangrijk – het centrale conflict waar het hele verhaal omheen gebouwd is. In de basis draait het om een persoonlijke vete tussen twee, misschien drie mensen, waarvoor iedereen om hem heen oorlog moet voeren. Van beide kanten kun je er als kijker maar moeilijk achterstaan als zoveel onschuldigen de dood ingejaagd worden voor een simpel gevalletje wraak of ‘eer’. Een soortgelijk probleem stond de betrokkenheid bij ‘The Hobbit: The Battle of the Five Armies’ in de weg. Tijdens het kijken bekruipt je als kijker vaak het gevoel: “Waar gaat het eigenlijk om? Is dit nu echt nodig?” Het helpt wel enigszins wanneer de vijand steeds haatdragender wordt en per se tot het einde door wil vechten en daarmee de levens van alle betrokkenen – waaronder de burgers in de vesting – op het spel zet, maar uiteindelijk komt de focus toch vooral op twee à drie centrale personages te liggen. En als dan de keuze zou worden gemaakt om hier narratief alles op te focussen, zou het tenminste wel een strakke vertelling zijn geweest. Maar de film duurt vrij lang en als dan de centrale personages niet erg worden uitgediept en er daarnaast andere verhaallijntjes worden opgestart of richtingen op worden gegaan waar vervolgens nauwelijks iets mee wordt gedaan, is dat een gemiste kans. 



De beperkte betrokkenheid heeft verder weinig te maken met keuze om het personage van de dochter (Héra) uit te bouwen en centraal te stellen, ten faveure van de beroemde Helm Hammerhand zelf. Integendeel bijna. Ja, het gaat hier nu ‘weer’ om een ‘powervrouw’ maar dat is in essentie niet zo’n probleem. Temeer omdat dit thema prima aansluit bij de films en (tot op zekere hoogte) het boek. Eowyn was ook een strijder die voor vol wilde worden aangezien maar als vrouw de taak kreeg om voor de zwakkeren te zorgen terwijl de mannen gingen vechten. Uiteindelijk wist ze zich te bewijzen op een zeer belangrijk moment maar daarvoor moest ze zich wel eerst vermommen als man. Helemaal prima dus om de schildmaagden van Rohan hier wat meer in het zonnetje te zetten. Sterker nog, hier hadden ze best nóg meer op in mogen zetten door dit verhalende aspect nog meer body te geven.


Een sterk punt zijn de stemacteurs in de film, die grotendeels uitstekend gekozen zijn. Vooral Brian Cox is heerlijk op dreef als de trotse Helm Hammerhand, die ook zijn zachte kant kan laten zien als dat nodig is. Als je je ogen dichtdoet, is het soms net of je zijn personage uit “Succession” hoort praten, maar dat is zeker geen kritiekpunt. Er zit best wel wat van Logan Roy in Helm Hammerhand. Maar ook Gaia Wise weet de film goed te dragen als Héra en de verschillende fases van haar ontwikkeling over te brengen. 



Een speciale vermelding gaat nog naar het sound design. De geluiden – en soundscape in het algemeen – die gecreëerd zijn, trekken je echt in de omgevingen en situaties en maken de filmbeleving als geheel nog krachtiger. De gebruikte geluiden zorgen voor een authentieke(re) ervaring en plaatsen je als kijker heel effectief in de afgebeelde wereld; wat een fijne bijkomstigheid is voor een animatiefilm. Als personages met handschoenen aan elkaar een hand geven, hoor je het geluid van in elkaar grijpend leer. Als er een kistje open wordt gedaan, dan weet je dat het om hout gaat, en een metalen scharnier. En als er een personage in een hal of kamer staat, hoor je soms in een andere ruimte – of buiten – rumoer, zoals stemmen of dierengeluiden. Dit oog – of oor – voor details laat de hele wereld echter aanvoelen, zoals de details in Jacksons ‘The Lord of the Rings’-films dit ook deden. 


Al deze technische aspecten tillen ‘The Lord of the Rings: The War of the Rohirrim’ naar een bovengemiddeld niveau. Het maakt tevens benieuwd naar welke hoogtes de film had kunnen stijgen als het verhaal ook bovengemiddeld interessant zou zijn geweest. De gekozen animatievorm is in ieder geval goed geschikt om een verhaal te vertellen binnen het universum van ‘The Lord of the Rings’ – of: in Midden-Aarde – en de uitdieping van een individueel verhaal is op zich een prima benadering.

Dat er veel potentie is, is dus zeker aangetoond. En regisseur Kenji Kamiyama heeft er een mooie en opwindende film van gemaakt, die fijne herinneringen oproept aan de films van Peter Jackson maar daarbij gelukkig wel zijn eigen identiteit houdt. Volgende keer alleen graag een wat strakker geheel en een pakkender verhaal. Als het tijd is voor ‘The Hunt for Gollum’, bijvoorbeeld. Andy Serkis, lees je mee?

Bart Rietvink

Waardering: 3.5

Bioscooprelease: 12 december 2024
VOD-release: 16 april 2025
DVD-, blu-ray, 4K UHD-release: 16 april 2025
Extra’s op de home entertainment release:
-Terug naar Helmsdiepte: geschiedenis wordt een legende
-Midden-aarde & Anime: Een huwelijk van creativiteit
-Héra: Een nieuwe held voor Midden-aarde