The Brothers Grimsby (2016)

Regie: Louis Leterrier | 80 minuten | actie, komedie | Acteurs: Sacha Baron Cohen, Rebel Wilson, Mark Strong, Lex Shrapnel, Isla Fisher, Tamsin Egerton, Johnny Vegas, Ricky Tomlinson, Freddie Crowder, Jon-Jon Lockwood, Shaun Thomas, Claudia Adshead, David Harewood, Margaret Jackman, John Thomson, Gabourey Sidibe

Je vindt hem geweldig of je ergert je mateloos aan hem, maar iedereen heeft een mening over Sacha Baron Cohen. De Britse acteur, komiek en scenarioschrijver houdt ervan zijn publiek uit de tent te lokken en gaat daarbij zeker niet zachtzinnig te werk. Met zijn typetjes Ali G (uit diverse tv-programma’s en de film ‘Ali G Indahouse’ uit 2002) en Borat Sagdiyev uit ‘Borat’ (2006) , en in mindere mate Brüno Gehard uit ‘Brüno’ (2009) en admiraal generaal Haffaz Aladeen uit ‘The Dictator’ (2012), wist hij een heel nieuwe dimensie te geven aan het werkwoord provoceren. Nietsvermoedende mensen werden glashard beledigd en voor de gek gehouden, wat hem niet zelden problemen opleverde toen zijn ‘slachtoffers’ zichzelf later op het witte doek terug zagen. Behalve een provocateur is Baron Cohen ook een uitstekend acteur, die recentelijk nog de show stal als Time in ‘Alice Through the Looking Glass’ (2016) van James Bobin. In zijn eigen films lijkt de scherpte er een beetje af. Hij komt ook niet zomaar meer weg met een vermomming en een gek accent. Het grootste gemis in zijn meest recente film, ‘The Brothers Grimsby’ (2015) is echter het gebrek aan sociale satire; die lijkt te hebben moeten plaatsmaken voor platvloerse obsceniteit.

In ‘The Brothers Grimsby’, een titel die in sommige landen is afgekort tot ‘Grimsby’, speelt Baron Cohen uitkeringstrekker Noddy Butcher, een simpele maar niet onaardige hooligan uit het onooglijke stadje Grimsby in het noordoosten van Engeland. Hier is voetbal de officiële religie en werkt niemand. Iedereen rookt, drinkt en is te zwaar. Hij zit onder de tatoeages (waarvan vele met spelfouten), draagt een kapsel dat nog het meeste wegheeft van een platgereden knaagdier en heeft met zijn vrouw (Rebel Wilson) een tiental grofgebekte koters rondlopen in zijn aftandse huurwoning, met bizarre namen als ‘Gangnam Style’, ‘Django Unchained’ en ‘Luke’; die laatste klinkt misschien niet zo raar, maar als je weet dat hij zo genoemd is zodat zijn ouders kunnen doen alsof hij leukemie heeft om zo extra geld van de overheid te krijgen, is het ineens een heel ander verhaal. Noddy hoopt al jaren vurig op een weerzien met zijn jongere broer Sebastian (Mark Strong), van wie hij 28 jaar geleden, na de dood van hun ouders, gescheiden werd. Sebastian heeft het goed voor elkaar. Hij groeide op in een rijke familie en verdient nu de kost als geheim agent bij MI6. Hij heeft als taak een terroristische aanslag te voorkomen. Stomtoevallig lopen de twee broers elkaar weer tegen het lijf, en door nóg stommer toeval ziet Sebastian zich genoodzaakt zijn nietsnut van een broer mee te nemen als hij op de vlucht slaat omdat hij ten onrechte beschuldigd wordt van een ernstige misdaad.

De prikkelende satire die we kennen uit eerder werk van Sacha Baron Cohen is in ‘The Brothers Grimsby’ ver te zoeken. Cohen zoekt zijn toevlucht hier in vrouw- en homo-onvriendelijke, belegen lolligheid en een uiterst ranzige scène waarin olifantengeslachtsdelen een hoofdrol spelen. De oorspronkelijke bedoeling van de film was om tegen heilige huisjes te schoppen, maar dat komt er niet helemaal uit. Het typetje Noddy is aardig getroffen, maar bij lange na niet zo memorabel als Ali G of Borat. Slechts sporadisch komt er een rake oneliner voorbij of zien we even de oude Baron Cohen terug. Maar het merendeel van de grappen slaat dood. Daar komt nog bij dat de actiescènes gemonteerd zijn alsof ze uit een computergame komen en er flashbacks voorbijkomen die qua toon totaal niet bij de rest van de film passen. Baron Cohen en Strong hebben een aardige chemie, maar het is pijnlijk om te zien hoe weinig de vrouwelijke castleden te doen krijgen. Met Penélope Cruz, Isla Fisher (in het dagelijks leven de echtgenote van Baron Cohen), Wilson en Gabourey Sidibe heeft de film veel talent in de gelederen, maar de dames kwijnen weg in ondankbare rollen.

Is Sacha Baron Cohen over zijn hoogtepunt heen? Of voelde hij zich gedwongen de scherpe randjes van zijn film af te vijlen om zo minder mensen tegen het zere been te stoten en dus ‘publieksvriendelijker’ te zijn? Wat de reden ook is, ‘The Brothers Grimsby’ heeft eronder te lijden. Zonder prikkelende satire blijven de films van Baron Cohen amper overeind. Laat hem de volgende keer alsjeblieft weer alle heilige huisjes omver schoppen, want dan is de Britse rasprovocateur toch echt op zijn best.

Patricia Smagge

‘The Brothers Grimsby’ verschijnt woensdag 20 juli 2016 op DVD en blu-ray.