Code Blue (2011)

Regie: Urszula Antoniak | 90 minuten | drama | Acteurs: Bien de Moor, Lars Eidinger, Annemarie Prins, Sophie van Winden, Christine Bijvanck, Hans Kesting, Ria van der Bor, Yvonne Bos, Pieter ten Hove, Mark van Iperen, Inge Laan, Arriën van Prooijen, Henk van der Hoef, Uli Schickentanz, Gelijn Molier, Frieda Pittoors, Barbara Duijfjes, Pier van Brakel, Renee Fokker, Hanna van Lunteren, Fransje Boelen, Ian Bok, Juda Goslinga, Hanna van Vliet, Sijtze van der Meer, Esbjorn Mildh, Dennis Albrethsen, Lone Rosenquist

Verpleegkundige Marian is gefascineerd door de dood. Zij verzamelt persoonlijke bezittingen van overleden patiënten (een kam; een potlood) en imiteert thuis hun lichaamshouding op bed. Tijdens de klinisch eenzame nachtdiensten in het ziekenhuis zie je haar haast wachten op de dood; in de eerste plaats niet die van haarzelf. Marian geeft het laatste zetje als niemand meekijkt.

Urszula Antoniak (‘Nothing Personal’) gebruikt een macaber uitgangspunt om een helder doel te bereiken: de karakterschets van een vrouw die voelt dankzij de dood; wier gevoelsleven afhankelijk is van de lichamelijke ondergang van anderen. Thuis is zij alleen en kijkt tv met het licht uit; als er op straat iets ergs gebeurt, blijft zij passief staren vanachter het raam; zij tolereert geen fouten – niet van zichzelf en zelfs niet van een kassière in de supermarkt.

Het hoeft geen betoog dat ‘Code Blue’ een film is van weinig woorden. Een relatief korte film ook, waarin Antoniak haar punt snel maakt. Eenzaamheid drijft een vrouw van middelbare leeftijd die het leven aan zichzelf voorbij heeft zien gaan, naar de allereenzaamsten: de stervenden. Het onvermogen zich te verbinden met anderen en een geperverteerde liefdesbeleving vormen letterlijk een dodelijke cocktail.

Ethische vragen dringen zich op aan de kijker; de Nederlandse zal ongetwijfeld denken aan de rechtszaak tegen Lucia de Berk, maar Antoniak weet haar publiek desondanks te interesseren voor het persoonlijke leven van haar engel des doods; de slachtoffers van Marian blijven echter naamlozen in de nacht. Een kam met haar erin, een afgekloven potlood: zonder verdere context blijven de overleden bezitters zelf ook voorwerpen.

‘Code Blue’ is een moedig project, origineel in de filmische benadering van zijn hoofdonderwerp de dood: de beelden en muziek treffen doel, maar Antoniak laat haar boodschap vertroebelen door clichés over vervreemding (een kaal appartement op hoogte, lange ziekenhuisgangen, shots vanaf de rug, een telefoonstalker, gewelddadige seks). Omdat Marian – hoewel intens vertolkt door de Vlaamse Bien de Moor – geen uniek filmpersonage wordt naarmate de film vordert, doet ‘Code Blue’ vooral pijn.

Jan-Kees Verschuure

‘Code Blue’ verschijnt donderdag 2 februari 2012 op DVD en is vanaf dinsdag 17 januari 2012 te huur.