360 (2011)

Regie: Fernando Meirelles | 115 minuten | drama, romantiek | Acteurs: Jude Law, Rachel Weisz, Anthony Hopkins, Ben Foster, Moritz Bleibreu, Jamel Debbouze, Mark Ivanir, Peter Morgan, Tereza Srbova, Gabriela Marcinkova, Katrinia Vasilieva, Riann Steele, Sydney Wade, Vladimir Vdovichenkov, Juliano Cazarré, Pamela Betsy Cooper, Maria Flor, Silvia Crastan, Johannes Krisch, Lucia Siposová, Dinara Drukarova, Sean Power, David Frost, Shaun Lucas

Als de weg splitst, moet je afslaan. De wereld draait rondjes en het leven ook, maar soms krijg je een kans om eruit te stappen – opnieuw te beginnen door een buitenkansje te pakken. Deze film heet ‘360’ en draait ook een perfect rondje, het begin is als het eind en het eind is een nieuw begin. Van de verse prostituee uit Bratislava gaan we naar een zakenman in Londen en een gevangene in Amerika. De wereld lijkt toch niet zo groot als alles met elkaar in verband staat en levens met elkaar in aanraking komen. De botsingen van de vreemdelingen geven nieuwe onverwachte situaties, die weer nieuwe kansen bieden. Maar is het wel zo verstandig om een vreemde te vertrouwen? John, gespeeld door Anthony Hopkins, zegt over zichzelf dat hij “busted, disgusted and not to be trusted” was. Wij weten de mooie en lelijke verhalen van alle vreemdelingen, maar zij uiteraard van elkaar niet –anders zouden het geen vreemden meer zijn. Deze constante dramatische ironie geeft een subtiele spanning die oploopt tot het eind. Daar blijkt ‘360’ ineens een thriller-achtige ontknoping te hebben, en raakt de cirkel weer compleet. Het verhaal lijkt zich nog een keer te gaan afspelen, maar dan zonder onze protagonisten, want die zijn afgeslagen.

De muziek van ‘360’ is erg uitgesproken en zeker niet de doorsnee achtergrondmuziek. Bij elk land dat deze film bezoekt, krijgen we een ander soort muziekje. De muziek is ethisch en past bij de afkomst van de personages. Dat kan ook een scherp contrast wekken met een situatie – bijvoorbeeld als de telefoon van een Russische bodyguard onophoudelijk een vrolijke, Russische ringtone scandeert terwijl zijn vrouw juist over echtscheiding begint. Zo lijkt het gesprek des te schrijnender te zijn. De muziek geeft de film net een wereldser en avontuurlijker aura, net als de cinematografie heeft.

Constant is er gezocht naar de mooiste plaatjes, zelfs bij de verhalende tussenstukjes, waar de personages op reis zijn naar locaties waar bijzondere ontmoetingen zullen gebeuren. Die stukjes waarin een persoon slechts van A naar B gaat (veel vliegtuigen in deze film – misschien leuk voor vliegtuigspotters?), zijn in beeld gebracht met point-of-view shots. De camera lijkt soms zelfs één te worden met de personages als de gemoedstoestand ook duidelijk wordt overgebracht in bewegend beeld. Een enkele keer is zelfs een van realistisch naar abstract gaand beeld gebruikt om een slaperige droomtoestand te laten zien.  De personages zelf worden ook sterk vertolkt door de opzienbarende cast, met acteurs en actrices van over de hele wereld, onder andere Jude Law, Jamel Debbouze, Rachel Weisz en Maria Flor.

Het fragmentarische verhaal is in het begin misschien wat moeilijk te volgen, maar uiteindelijk vallen alle puzzelstukjes in elkaar en is het, ook al zijn het verschillende verhalen, toch een eenheid. De credit van dit knappe staaltje van verhalen verweven gaat naar de auteur Arthur Schnitzler, op wiens boek ‘La Ronde’ deze film is gebaseerd. Met het vaak terugkerende thema van spiegels en cirkels, lijkt de film ‘360’ echt iets duidelijk te willen maken. Houd jezelf niet voor de gek, weet waar je staat en wie je bent, en neem vooral de afslag van de ringweg als die komt. En ga ook vooral deze film kijken.

Mirte Brethouwer