Bloody Sunday (2002)

Regie: Paul Greengrass | 147 minuten | drama | Acteurs: James Nesbitt, Tim Pigott-Smith, Nicholas Farrell, Gerard Crossan, Mary Moulds, Carmel McCallion, Christopher Villiers, James Hewitt, Declan Duddy, Edel Frazer, Allan Gildea, Joanne Lindsay

De meesten kennen ‘Bloody Sunday’ als het pakkende nummer van de Ierse band U2. Aan de tragedie achter dit lied wordt echter maar weinig gedacht. Voor zijn reconstructie van de dag die de geschiedenis is ingegaan als ‘Bloody Sunday’ won Paul Greengrass een Gouden Beer op het festival van Berlijn. Ook werd de film bekroond met de onderscheidingen Best Director, Best Actor (James Nesbitt) en de Audience Award op Sundance 2002.

‘Bloody Sunday’ is gefilmd als een live reportage van de gebeurtenissen van de dag. Het verhaal wordt verteld vanuit wisselende perspectieven. Het parlementslid Ivan Cooper (een prachtige rol van James Nesbitt) wordt gevolgd tijdens het organiseren van een vreedzame betoging voor burgerrechten. De aanwezige Britse legertop die op die dag de beslissingen nam. Een groep Britse soldaten die staan te popelen om de demonstranten flink aan te pakken. En dan is er de zeventienjarige Gerry Donaghy, die net uit de gevangenis is gekomen en niet weer in de problemen wil raken. Hij is verliefd op een protestants meisje en wil ooit met haar trouwen. Als de zaken uit de hand beginnen te lopen, raakt hij toch betrokken bij het bloedbad. Bij Gerry worden spijkerbommen geplaatst door de Britten om hun actie te rechtvaardigen. De rol van Gerry wordt vertolkt door Declan Duddy wiens oom Jackie Duddy tijdens Bloody Sunday omkwam op zeventienjarige leeftijd. Al deze invalshoeken worden gebruikt om de tragische samenloop van omstandigheden goed weer te geven. De kijker wordt door de reportagevorm meegenomen in alle hectiek en de spanning is voelbaar.

De verantwoordelijke Britse soldaten hebben vanaf het begin af aan beweerd dat ze pas begonnen met schieten nadat een gewapende demonstrant hen had beschoten. Een aantal Britse soldaten en hun legerleiders zijn zelfs onderscheiden door de koningin van Engeland. Pas in de jaren negentig is men begonnen met het achterhalen van de waarheid, een zesjarig onderzoek dat nog steeds loopt. Er is een officiële onderzoekscommissie The Bloody Sunday Inquiry voor ingesteld. Aan het definitieve rapport wordt nog gewerkt. Paul Greengrass besloot niet op de uitkomst te wachten en geeft in ‘Bloody Sunday’ uit 2002 zijn eigen visie op de gebeurtenissen. Aan het einde van de film worden tijdens een emotionele persconferentie de namen van de slachtoffers genoemd. Greengrass laat zijn Ivan Cooper concluderen dat de Britse actie alleen maar heeft geleid tot het vernietigen van de Civil Rights Movement en meer IRA-sympathisanten. We zien hoe nieuwe jongens zich aansluiten bij de IRA. Tijdens de aftiteling horen we de stem van Bono te horen die hoopt ooit ‘Bloody Sunday’ niet meer te hoeven zingen. Daarna de klanken van ‘Bloody Sunday’. ‘How long must we sing this song?’

Sarita Koendjbiharie