Regen – Rain (1929)

Regie: Joris Ivens, Mannus Franken | 15 minuten | korte film

Filmmaker Joris Ivens had net als collega Bert Haanstra het talent om typische, Nederlandse taferelen of locaties op poëtische wijze in beeld te brengen. ‘Regen’, waar Haanstra’s ‘Spiegel van Holland’ op zijn minst enige inspiratie uit heeft gehaald, gaat over dat typisch Nederlandse weerbeeld, waar niemand op zit te wachten. Dit filmgedicht maakt het echter nu eens interessant om naar de regen te kijken.

Ivens laat met zijn documentaire regen in al zijn verschijningsvormen zien. Dat wil zeggen, de regen wordt getoond terwijl deze valt op straat, in grachten, plassen, op paraplu’s, dakpannen. Stromend van de daken of druppelend. Mensen fietsen over natgeregende straten, waarbij alleen hun spiegelbeeld in de plassen op straat zichtbaar is.

De film is minder abstract dan Haanstra’s ‘Spiegel van Holland’. Er wordt in feite een verhaal getoond in de zin dat de dag zonnig begint, er vredig bootjes door de grachten varen, en het weer langzaam maar zeker begint te betrekken, totdat de regen verschijnt. Eerst met kleine spatjes, en vervolgens stortregenend. Ondanks dat Nederland eraan gewend is, vindt niemand het prettig. Geërgerd kijken mensen om zich heen en haasten zich naar huis of een vervoermiddel zoals een tram. Een leuk montagemoment vindt plaats wanneer er bijna tegelijkertijd een zolderraam wordt dichtgedaan en een paraplu wordt opgestoken.

Overhead shots die voorbijkomende (bovenkanten) van paraplu’s toont hebben iets speels, en wanneer een hele groep zwarte paraplu’s het beeld vult, krijgt het geheel iets als van een abstract schilderij. Het tonen van de vallende en stromende regen had wellicht nog meer visueel interessante uitwerkingen kunnen hebben, maar ook in de huidige vorm is ‘Regen’ een zeer geslaagd filmgedicht.

Bart Rietvink