Sounds of Sand – Si le vent soulève les sables (2006)

Regie: Marion Hänsel | 96 minuten | drama | Acteurs: Isaka Sawadogo, Carole Karemera, Asma Nouman Aden, Emile Abossolo M’bo, Marco Prince, Saïd Abdallah Mohamed, Ahmed Ibrahim Mohamed

De Belgisch/Franse coproductie ‘Sounds of Sand’ gaat over een fenomeen dat al zo oud is als de mensheid zelf: de zoektocht van de behoeftige mens naar vrede, voedsel onderdak of – zoals in dit geval – water. In ‘Sounds of Sand’ volgen we een Afrikaanse familie uit een niet nader gespecificeerd land, die door de droogte van huis en haard wordt verdreven. Op weg naar ‘het gebied van de meren’ krijgt de familie niet alleen te maken met watertekorten en ziekten, maar ook met de oorlogvoerende facties die de omgeving beheersen.

Dit boeiende en actuele onderwerp heeft geen boeiende en actuele film opgeleverd. Van meet af aan is duidelijk dat de makers niet zijn geworteld in de Afrikaanse cultuur. Dit blijkt vooral uit een opvallend gebrek aan detail. Bij een dergelijke trektocht verwacht je vooral veel praktische probleempjes, afgewisseld door enkele uitbarstingen van grof geweld. In ‘Sounds of Sand’ zien we een afwisseling van (min of meer) probleemloos rondreizen en militaire acties. Het gebrek aan alledaagsheid vind je ook terug in de dialogen. Die dialogen, meer gedeclameerd dan op natuurlijke wijze uitgesproken, worden nooit gebruikt voor een normaal gesprek, maar om de kijker van praktische informatie te voorzien of om dingen te verhelderen die geen verheldering behoeven. De beelden van verdorde landschappen en gesprongen lippen spreken voor zich, de mededeling van dochtertje Saisha dat ze dorst heeft is overbodig. Tegelijk appelleren de beelden dermate opzichtig aan het medelijden van de kijker, dat je ieder moment het rekeningnummer van Novib in beeld verwacht.

Ander probleem is het gebrek aan grijstinten. De rondtrekkende Afrikanen zijn steevast ‘goed’ en de militairen ‘slecht’. Die militairen schieten voor de lol op alles wat beweegt en maken daarbij de indruk van een stel psychopaten op oorlogspad. Nu zullen dergelijke losgeslagen milities ook in werkelijkheid wel te vinden zijn, maar in deze film komt geen enkele normale militair voor. Dit gebrek aan nuancering is al even fnuikend voor de geloofwaardigheid als het gebrek aan details. Gelukkig is ‘Sounds of Sand’ nu ook weer geen film die echt verveelt. De beelden van het uitgedroogde landschap zijn steeds de moeite waard, en het trage ritme en de sfeervolle muziek brengen je in een stemming waarin het aangenaam toeven is. Maar het urgent en schrijnend drama dat deze film had kunnen zijn, is hij op geen stukken na geworden.

Henny Wouters