Tomboy (2011)

Regie: Céline Sciamma | 84 minuten | drama | Acteurs: Zoé Héran, Malonn Lévana, Jeanne Disson, Sophie Cattani, Mathieu Demy, Yohan Ventre, Noah Ventre, Cheyenne Lainé, Ryan Bonbeleri    

Net als in haar debuut, ‘Naissance des pieuvres’ (2008), zet Franse filmmaakster Céline Sciamma de belevingswereld van een jong meisje centraal in opvolger ‘Tomboy’ (2010). Het jongensachtige, tienjarige meisje Laure verhuist met haar vader, zwangere moeder en zes jaar oude zusje Jeanne naar een appartement in een voor haar onbekende stad. Het is zomervakantie. Op zoek naar leeftijdgenootjes om mee te spelen komt Laure Lisa tegen en na enkele seconden aarzelen stelt ze zich voor als Michaël. Of ze dit met voorbedachten rade doet, of – meer waarschijnlijk – omdat Lisa lijkt te denken dat ze een jongen is, dat laat Sciamma in het midden. Het doet er ook niet toe. Vanaf dat moment is Laure een jongetje en het duurt niet lang of ze is opgenomen in het groepje vrienden die ze even daarvoor zo verlangend aanschouwde. Het biedt Laure de kans om echt opnieuw te beginnen, in een nieuwe omgeving nieuwe vrienden te maken.

Tussen Lisa en Michaël groeit al snel een vriendschap. Vanuit Lisa komt die aantrekkingskracht voort uit een voorzichtige verliefdheid. “Je bent anders dan de anderen,” zegt ze, als Michaël zich bewust afzijdig houdt van het voetballen. Michaël/Laure vindt de aandacht van Lisa heel prettig, al blijft het een voortdurend balanceren tussen de angst ontdekt te worden en de spanning zich voor te doen als een jongen. Het levert spannende momenten op, als alle jongens gaan plassen bijvoorbeeld, of wanneer het groepje kinderen gaat zwemmen in een meer. Thuis heeft niemand iets door. Het gezin is erg hecht, maar omdat moeder veel moet rusten vanwege de op handen zijnde bevalling zijn de liefdevolle momenten samen spaarzaam. Laure’s schattige, zeer meisjesachtige zusje Jeanne, is veel alleen en het is dan ook niet vreemd dat zij als eerste geconfronteerd wordt met het dubbelleven dat Laure leidt.

Sciamma is er, net als in haar eerste film, in geslaagd levensechte personages op subtiele wijze een klein en gevoelig verhaal te laten vertellen. Zij gebruikt hiervoor geen markeerstift om nadruk te leggen op incidenten, maar schildert de geschiedenis met mooie, poëtische plaatjes. De sfeer in en rondom het appartementencomplex is heel goed neergezet. De spelletjes die de kinderen doen, de gesprekken die ze voeren, de blikken die ze op elkaar werpen en hoe ze kijken als ze denken dat niemand ze ziet: het is perfect. Ook het gezinsleven komt heel authentiek over. Net zoals ‘Naissance des pieuvres’ profiteerde van ijzersterke jonge actrices, wordt ‘Tomboy’ ook gedragen door een uitmuntende en veelbelovende cast. Niet alleen Zoé Heran is ongelooflijk goed als de androgyne Laure, ook haar jongere filmzusje Levana Malone is een opmerkelijk talent. Dankzij haar innemende blik en opvallend intelligente opmerkingen wint zij het publiek met gemak voor zich. ‘Tomboy’ is een zachte, gevoelige en indrukwekkende film en Céline Sciamma is nog steeds een regisseur om in de gaten te houden.

Monica Meijer