Vanilla Sky (2001)

Regie: Cameron Crowe | 135 minuten | drama, romantiek, science fiction, thriller | Acteurs: Tom Cruise, Penélope Cruz, Cameron Diaz, Kurt Russell, Jason Lee, Noah Taylor, Timothy Spall, Tilda Swinton, Michael Shannon, Delaina Mitchell, Shalom Harlow

‘Vanilla Sky’ is de Amerikaanse remake van ‘Abre los ojos’ (1997) van Alejandro Amenábar. Het is een prijzenswaardige poging van Tom Cruise en Cameron Crowe deze moraliteit aan een breder publiek te tonen. Met een aansprekende cast Penélope Cruz mag haar rol nog eens overdoen en een lichte dramatisering van het kleinschalige en erg Spaanse origineel is dat goed gelukt. De kernemoties uit AlO blijven overeind en de verplaatsing van Madrid naar New York is overkomelijk gebleken. Het verhaal van Amenábar is universeel en een tot inkeer komende playboy die door het noodlot wordt getroffen sluit uitstekend aan bij de Amerikaanse setting. Ook de wijzigingen zijn interessant. Het beginshot van Cruise liggend op een verlaten Times Square is een mooie vondst en het terugkerende motief van een hond die ingevroren in een rivier door zijn baasje wordt teruggevonden is een ankerpunt voor wat later in de film nog gaat komen.

Nu de valkuilen, in de eerste plaats de grote overeenkomst met de plot van het origineel. Nou, die was goed genoeg, dus waarom wijzigen? De oplossing die de makers van ‘Vanilla Sky’ bieden voor het ontwarren van de gebeurtenissen is misschien al een stap te ver, maar doet het psychische kaartenhuis niet ineenstorten. In enkele opzichten is ‘Vanilla Sky’ zelfs een stap voorwaarts. David Aames komt gewetensvoller en eerlijker over dan Cesar in AlO en dat maakt het feit dat Sofia op hem valt een stuk aannemelijker. En dat brengt ons meteen op het volgende struikelblok: de schone Penélope, al menig maal aangewreven in haar moerstaal een stuk overtuigender te zijn en aantrekkelijker dan in het Engels. ‘Vanilla Sky’ is misschien wel de beste showcase van haar talenten sinds ‘Jámon Jámon’ (1994). Zoals bekend klikte het ook persoonlijk aardig tussen Cruise en Cruz en dat is te merken in het memorabele getouwtrek van David en Sofia. Haar speelse en vooral haar Europese uitstraling geven Cruz meteen het aura van een engel, noodzakelijk om de link te leggen met het anderwereldse van de liefde, waardoor David transformeert. Dit steekt mooi af bij de opportunistische Julie, waarvoor Cameron Diaz een goede keuze blijkt.

Is er dan nog iets aan te merken op deze film, die voor maagdelijke kijkers een positieve verrassing kan zijn maar toch niet los van het origineel kan worden beoordeeld? Het slot van ‘Vanilla Sky’ is minder mysterieus dan dat van AlO; er wordt teveel naar oplossingen gezocht en je kunt geen happy end brouwen aan zon verhaal, daarvoor is het gegeven te donker. Maar goed, er was ook gekozen voor een David die aardiger is dan Cesar, waardoor ‘Vanilla Sky’ idealistischer is dan het Freudiaanse AlO. En die filmposter, pasten daar niet meer acteurs op?
Het zij zo; playboy Tom/David is op de goede weg zullen we maar zeggen. Of toch niet?

Jan-Kees Verschuure