Next Goal Wins (2014)

Regie: Mike Brett, Steve Jamison | 92 minuten | documentaire, sport

Voetbal. Voor miljoenen mensen is het de meest serieuze zaak ter wereld. Het voetbal heeft niet alleen fans in elke uithoek van de wereld, ook is de sport zo groot dat de overkoepelende bond, de FIFA, een omzet heeft die gelijk staat aan dat van een klein, welvarend land. Bondsvoorzitter Sepp Blatter noemt zijn organisatie, en daarmee indirect het voetbal zelf, dan ook groter dan religie of welk land dan ook. Maar het is niet allemaal goud wat er blinkt, zo laat de sympathieke documentaire ‘Next Goal Wins’ zien.

Voor de grote landen en de meest voorname clubteams is geld geen probleem. Daarachter schuilt een wereld die het moet hebben van de kleine overblijfselen. Helemaal onderin is het armoe troef. Faciliteiten zijn erbarmelijk, de spelers van een even discutabel niveau. Maar ook is dat een wereld waar de aloude voetbalromantiek nog welig tiert. De fans, in veel kleinere aantallen van de partij, juichen even hartstochtelijk. Het speelplezier van de voetballers is er ook niet minder om. Dat er altijd verloren wordt, niemand die er om maalt. Maar als in 2001 het nationale team van voetbaldwerg Amerikaans Samoa met 32-0 van Australië verliest, ontstaat er toch een gevoel van gêne. Want om nou daadwerkelijk het slechtste landenteam van de wereld te zijn…

In de openingscredits van ‘Next Goal Wins’ vliegen de goals van die wedstrijd in vogelvlucht voorbij. Het voetbal van Amerikaans Samoa is niet om aan te zien. Doelman Nicky Salapu beleeft zichtbaar de meest verschrikkelijke avond van zijn leven. Samoa, een kleine eilandengroep in de zuidelijke Grote Oceaan waar ook Amerikaans Samoa aan toebehoort, heeft echter een veerkrachtig volk. Het kleinduimpje blijft knap genoeg strijdbaar. Op weg naar de South Pacific Games zijn alle spelers weer tot op het bot gemotiveerd. Het mag niet baten. Hoewel mentaal sterk, staan hun individuele tekortkomingen en tactische zwaktes succes in de weg. Ook de lachwekkende sportpsycholoog is van weinig invloed. Toch gaan de semi-amateurs op dezelfde voet verder. Onder de strenge, in Nederland geboren trainer Thomas Rongen moet de ommekeer komen. Vele hindernissen later, ook de tsunami van 2004 krijgt het team bijvoorbeeld niet klein, komt die bevrijdende overwinning steeds dichterbij.  Op het kwalificatietoernooi voor het Wereldkampioenschap van 2014 in Brazilië moet het gaan gebeuren.

‘Next Goal Wins’ is een soort van voetbalequivalent van de bekende bobsleefilm ‘Cool Runnings’. Ook hier zal de hoogste tree van het podium nimmer gehaald worden, maar de manier waarop de spelers vol wilskracht blijven strijden, geeft ze toch een morele triomf. De interessante samensmelting van culturen en mensen geeft bovendien een positief beeld over hoe ze als team niet van opgeven willen weten. Visueel gebeurt er in ‘Next Goal Wins’ weinig spannends en clichés worden niet geschuwd, maar inhoudelijk is de documentaire hartverwarmend.

Wouter Los

‘Next Goal Wins’ verschijnt donderdag 23 april 2015 op DVD en VOD (tegelijk met de bioscooprelease).