When Marnie Was There – Omoide no Mânî (2014)

Regie: Hiromasa Yonebayashi | 103 minuten | animatie, drama | Originele stemmencast: Sara Takatsuki, Kasumi Arimura, Nanako Matsushima, Susumu Terajima, Toshie Negishi, Ryôko Moriyama, Kazuko Yoshiyuki, Hitomi Kuroki, Hiroyuki Morisaki, Yô Oizumi, Takuma Otoo, Hana Sugisaki, Bari Suzuki, Shigeyuki Totsugi, Ken Yasuda

‘When Marnie Was There’ is potentieel de laatste film van Japans beroemdste animestudio Ghibli. Tegelijkertijd is deze film een mijlpaal, het is namelijk de eerste keer dat Studio Ghibli een film uitbrengt waarin de oprichters, Miyazaki en Takahata, geen hand hebben. De film is gebaseerd op het gelijknamige kinderboek van Joan G. Robinson en vertelt het verhaal van Anna, een twaalfjarig weesmeisje dat bij haar adoptiemoeder in de stad woont. Ze voelt zich echter niet thuis bij haar leeftijdsgenoten en is erg eenzaam. Na een hevige astma-aanval verhuist ze naar een vissersdorpje waar ze bij familie van haar adoptiemoeder gaat wonen om te herstellen van haar ziekte. Daar ontmoet Anna de mysterieuze Marnie, een glamoureus maar verwaarloosd meisje dat in een villa bij het meer woont. Beiden blijken gebukt te gaan onder pijnlijke geheimen en ze steunen elkaar in hun eenzaamheid. Er ontstaat een bijzonder hechte vriendschap tussen de twee meisjes, maar de lijn tussen droom en realiteit vervaagt steeds meer. Anna begint zich af te vragen wie Marnie nu eigenlijk echt is.

Regisseur Yonebayashi blijft geheel in de traditie van eerdere films die de studio uitbracht. Een vergelijking met het succesvolle en Oscar winnende ‘Spirited Away’ (Miyazaki, 2001) is snel gemaakt. Beide films zijn gesitueerd in een dromerige fantasiewereld die de problemen van de realiteit reflecteert. Dat is zeker geen kritiek op ‘When Marnie Was There’. Het ontbreekt de film niet aan eigenheid.

‘When Marnie Was There’ gaat over verlating, eenzaamheid en zelfhaat. De film laat zien hoe de connectie met je eigen verleden je dichter bij jezelf kan brengen, omdat je begrijpt waar je vandaan komt en uiteindelijk meer van jezelf kan houden. Anna’s oprechte liefde voor Marnie, die in essentie neerkomt op eigenliefde, is wat in combinatie met de helende kracht van de prachtige natuur van Hokkaido Anna helpt haar eenzaamheid te ontstijgen.

Ondanks het heftige thema en de triestige wendingen in het verhaal is de film nooit zwaarmoedig. Dankzij de vele kleurrijke personages blijft Yonebayashi’s tweede langspeelfilm licht van toon en vaak humoristisch. ‘When Marnie Was There’ is een jeugdfilm, maar het mooie ervan is dat het nooit neerbuigend of ontwijkend is tegenover de kijker, emoties worden niet overbelicht of uitgelegd. Dit zijn het soort kinderfilms waar je als volwassene met genegenheid aan terug kan denken.

De kleuren en bewegingen van deze anime zijn zo levendig dat het vervreemdend en bijna teleurstellend lijkt na het kijken de realiteit weer in te stappen. ‘When Marnie Was There’ is briljant handgetekend. Het grootste deel van de film speelt zich af in een fictief vissersdorpje op het eiland Hokkaido. De omgeving is prachtig vormgegeven en Yonebayashi is er zeer goed in geslaagd de kijker hetzelfde overrompelende gevoel mee te geven dat het stadsmeisje Anna krijgt wanneer ze voor het eerst het uitzicht over het meer vanuit haar nieuwe kamer ziet.

De grote twijfel onder animefans is of Studio Ghibli dezelfde kwaliteit af kan leveren zonder de invloed van grootmeester Miyazaki. ‘When Marnie Was There’ bewijst dat het kan. Het is een beetje flauw de vergelijking met de Japanse animeheld te blijven maken, maar aangezien dat in dit geval onvermijdelijk is, moet er desondanks toch toegegeven worden dat in deze tekenfilm niet dezelfde magie aanwezig is die Miyazaki consistent weet  te brengen. Toch zou het zonde zijn deze film af te rekenen op het bestaan van een genie dat verder losstaat van deze film. Yonebayashi heeft een eerlijke en ontroerende film gemaakt die een groot publiek heel blij kan maken.

Esca van Blarikom

‘When Marnie Was There’ verschijnt woensdag 1 juli 2015 op DVD en blu-ray.