Dancer (2016)

Recensie Dancer CinemagazineRegie: Steven Cantor | 85 minuten | documentaire, biografie | Met: Sergei Polunin, Jade Hale-Christofi

Sergei Polunin wordt overal door mensen begroet die een handtekening van hem willen of met hem op de foto gaan. Je zou denken dat het om een popster van wereldformaat ging, maar de met tattoos versierde Oekraïner is een professionele balletdanser. Op zijn negentiende werd hij de jongste principal ooit die heeft gedanst bij het Royal Ballet in Londen. In de documentaire ‘Dancer’ zien we hoe Sergei zijn opkomst maakt in de balletwereld en hoe hij, omringd door controverse, bijna net zo snel weer lijkt te worden verdrongen uit diezelfde wereld. We zien zijn gevecht tussen doen waar hij goed in is en waar hij van houdt en de strenge regels en discipline die hem in zijn vrijheid beperken.

De documentaire van Steven Cantor laat met behulp van veel oude foto’s en home-videobeelden zien hoe Sergei in de balletwereld terecht is gekomen en hoe de eerste 25 jaar van zijn leven eruit hebben gezien. Door middel van interviews met zijn ouders, vrienden en mensen uit de balletwereld, krijgen we een veelzijdig beeld van de ontwikkelingen die Sergei heeft doorstaan.

Zijn balletcarrière begon eigenlijk al op zijn derde. Opgroeiend in Zuid-Oekraïne deed hij eerst aan turnen/gymnastiek, maar hij werd al snel doorgestuurd naar ballet. Toen hij negen jaar oud was, wilde zijn moeder hem naar de beste balletschool van het land sturen, in Kiev. Aangezien dat een hele dure school was moesten Sergei’s vader en oma naar Portugal en Griekenland verhuizen om daar te werken en genoeg geld binnen te halen. “I guess that’s when the fun was over”. De verantwoording voelend voor de afstand die was gecreëerd in zijn gezin oefende Sergei twee keer zo hard als alle anderen, in de hoop dat zijn succes zijn familie weer bij elkaar zou krijgen. Dit lukt hem niet. Wel zorgt al het oefenen en zijn aangeboren talent ervoor dat hij ontzettend goed wordt. Al snel behoort hij tot de (internationale) top van de balletdansers. Maar de grote verantwoordelijkheid die hij voelt en de vele beperkingen die vanuit de Royal Ballet Company opgelegd worden zorgen al snel voor rebels gedrag. Eerst is dat nog redelijk onschuldig, met zijn vrienden in Londen, maar later wordt het een stuk ernstiger als hij ook aan de drugs raakt en in opspraak komt in de pers.

In 2012, als hij uit het Royal Ballet stapt, levert dat een groot schandaal op: niemand had dat ooit gedaan! Maar Sergei voelde zich voor het eerst echt vrij en gelukkig. Dit is echter niet van lange duur. Als danser in hart en nieren wilde hij zich toch weer aansluiten bij een ander gezelschap, maar niemand durfde het met hem aan. Uiteindelijk komt hij in Rusland bij Igor Zelenski uit en heeft daar de mogelijkheid om weer als principal te dansen, maar ook dat houdt hij niet lang vol.

In de hele documentaire zien we zijn gevecht (soms letterlijk ondersteund met beelden uit het stuk Spartacus, waar hij dansend aan het vechten is en wordt belaagd met zwaarden en speren) tussen zijn liefde voor dans en zijn afkeer van de regels en beperkingen opgelegd door de instellingen. Deze twee kanten van hem worden heel mooi getoond door zowel dansoptredens te laten zien (en mán, wat kan hij dansen!) als momenten waarop het misgaat en de vele krantenkoppen en nieuwsfragmenten die zich richten op het schandaal en zijn rebelse gedrag. De begeleiding van rockmuziek (ook onder beelden van ballet-optredens) geeft nog eens extra uiting aan dit contrast.

‘Dancer’ is een prachtige documentaire die een heel volledig beeld geeft van het leven van een unieke danser. Wat vooral duidelijk wordt in de film, is dat Sergei niet kan stoppen met dansen, zelfs al zou hij het willen. Het is wie hij is en het is ook wat hem maakt zoals hij is. ‘Dancer’ laat zien hoe zwaar het leven is als professionele balletdanser, en nog eens specifiek in het geval van Sergei, maar de film laat ook zien hoe mooi ballet kan zijn en hoe bijzonder Sergei is.

Diederieke van Herwijnen

Waardering: 4

Bioscooprelease: 16 maart 2017
VOD-release: 23 augustus 2017
DVD-release: 23 augustus 2017