Mammoth (2009)

Regie: Lukas Moodysson | 121 minuten | drama | Acteurs: Gael García Bernal, Michelle Williams, Sophie Nyweide, Marife Necesito, Maria Esmeralda del Carmen, Jan David G. Nicdao, Perry Dizon, Martin Delos Santos

Leo gaat weg als echtgenote Ellen wakker wordt en Ellen komt thuis als dochter Jackie naar school moet; gebracht door een nanny, die daarvoor haar kinderen op de Filippijnen in de steek liet.

Stel: je werkt keihard en hebt daardoor nauwelijks tijd voor je partner en/of kind. Is dat goed?

Het antwoord laat zich raden en het is dan ook de vraag waarom Lukas Moodysson meer dan een uur nodig heeft om dit er bij de kijker in te peperen. Wat verwacht deze regisseur – toch een moralist met enige ervaring getuige voorgangers als ‘Lilja 4-ever’ en ‘A Hole in my Heart’ – eigenlijk van zijn publiek? Denkt hij dat het dom is en nog opgevoed moet worden?

Zou kunnen, maar de ergernis maakt naar het einde toe toch een beetje plaats voor bewondering – in ieder geval voor het idee achter het project. ‘Mammoth’ blijkt een ambitieuze film over het lot van de mens – altijd maar bezig met overleven en daardoor niet in staat om te leven, en komt in de tweede helft los als computer-whizkid Leo er tijdens contractbesprekingen in Thailand de brui aan geeft en zich weer als de backpacker uit zijn jeugd gaat gedragen. Dan gebeuren er wonderlijke dingen, toont Moodysson ons met enkele poëtische momenten die zijn boodschap van liefde en verbinding wél overbrengen.

De belevenissen van Leo in Thailand zijn soms vertederend, evenals de bespiegelingen van de kleine Jackie over de oorsprong van de mensheid. Maar dat kinderen de wijsheid hebben is nu niet direct een origineel gegeven – zelfs een beetje klef. En hier en daar lijkt Moodysson regelrecht te kopiëren uit andere ‘zingevingsfilms’ als ‘Babel’ – waarmee ‘Mammoth’ qua opzet en sfeer is te vergelijken – en ‘Lost in Translation’. Als we de eenzame Leo vanuit zijn hotelkamer over Bangkok zien staren denken we bijvoorbeeld meteen aan Bob Harris in laatstgenoemde film.

Blijft over de uitvoering. Moodysson heeft in zijn eerste Engelstalige film veel tijd gestoken in het op orde maken van de internationale setting en is daarin goed geslaagd; er wordt op adequate wijze geswitched tussen de veilige loft van het gezin in New York, de bloederige werkplek van chirurg Ellen, de vuige Thaise toeristencentra en de Filippijnse slums. Omdat de karakters schematisch blijven is het voor Gael García Bernal en Michelle Williams echter moeilijk acteren en maken Leo en Ellen een afstandelijke indruk. ‘Mammoth’ moet het weliswaar van de boodschap hebben, maar die had persoonlijker gebracht moeten worden om te overtuigen.

Jan-Kees Verschuure