Sint (2010)

Regie: Dick Maas | 88 minuten | actie, horror, thriller | Acteurs: Bert Luppes, Huub Stapel, Egbert Jan Weeber, Caro Lenssen, Escha Tanihatu, Jim Deddes, Joey van der Velden, Jaap Spijkers, Ben Ramakers, Kees Boot, Bob Schwarze, Lien van de Kelder, Julian Maas, Barbara Sarafian, Niels van den Berg, Cynthia Abma, Madelief Blanken

Nog voor ‘Sint’ (2010) goed en wel in de bioscopen draaide, was de Hollandse horrorfilm van Dick Maas al het gesprek van de dag. De poster veroorzaakte de nodige opschudding. Kinderen zouden wel eens nachtmerries kunnen krijgen van deze angstaanjagende Sinterklaas met moordzuchtige neigingen. Nota bene collega-filmmaker Johan Nijenhuis, de man achter ‘Costa’ (2001) trok in de media het hardst van leer tegen de posters, die hij ‘schadelijk voor jonge kinderen’ noemde. Hij kreeg al gauw steun van bezorgde ouders. Maas was maar al te graag bereid om in diverse televisieprogramma’s zijn criticasters de mond te snoeren. Tot tweemaal toe kwam het tot een rechtszaak, die Maas allebei won. Ondertussen lacht hij in zijn vuistje om de flinke dosis extra publiciteit voor zijn film. Maas keert met ‘Sint’ terug naar het niveau van zijn hoogtijdagen – de jaren tachtig – en schotelt zijn publiek met deze komische horrorfilm met recht ‘n heerlijk avondje voor.

Maas schopt graag heilige huisjes omver. Ook de mythe rond Sint Nicolaas is voor hem niet veilig. Al voor de openingscredits zien we wat er op 5 december 1492 gebeurde, toen de heilige Niklas, die met zijn volgelingen een dorp vol argeloze burgers berooft, op afschuwelijke wijze aan zijn einde kwam. Niklas (Huub Stapel) zint op wraak: elke keer wanneer het op 5 december volle maan is, keert hij terug om een spoor van dood en verderf achter te laten. Een tweede flashback, naar pakjesavond 1968, volgt. Te zien is hoe Niklas een gezin uitmoordt. De oudste zoon Goert is de enige overlevende. In de huidige tijd maken we opnieuw kennis met Goert (Bert Luppes), inmiddels politieman met een obsessie voor Sinterklaas. Omdat pakjesavond nadert, wordt de overspannen agent met onbetaald verlof gestuurd omdat hij zijn collega’s op stang jaagt met zijn nerveuze gedrag. Goert zint op een plan om Niklas voor eens en altijd uit te schakelen. Maar hij komt niet ver als niemand hem gelooft. Intussen laat Maas ons ook kennismaken met een clubje scholieren, aangevoerd door Frank (Egbert Jan Weeber) en Lisa (Caro Lenssen), die ongewild in het web van Niklas belanden.

Het scenario zit barstensvol verwijzingen naar bekende horrorfilms als ‘Halloween’ (1978) en ‘A Nightmare on Elm Street’ (1984), maar is verfrissend actueel dankzij een aantal maatschappijkritische zinspelingen (onder meer naar de kabinetsbezuinigingen). Humor heeft altijd een centrale rol gespeeld in het oeuvre van Maas en dat is in ‘Sint’ niet anders. De meeste aandacht is echter uitgegaan naar de actiescènes (waar er helaas maar een paar van in de film zitten) en dat is te zien. Met name de bijzondere achtervolging over de Amsterdamse daken, waarbij Niklas op zijn schimmel probeert de politie te slim af te zijn, is indrukwekkend en had zeker niet misstaan in Hollywood. We hadden graag meer van dit soort scènes gezien (maar waarschijnlijk was daar niet genoeg geld voor). Natuurlijk, ‘Sint’ is ook een horrorfilm. Het publiek krijgt de nodige bloerige moordscènes te zien, en al blijft het aantal schrikmomenten beperkt, de liefhebber zal smullen van de originele manieren waarop de slachtoffers aan hun einde komen.

Minpuntjes heeft ‘Sint’ natuurlijk ook. Het acteerwerk is degelijk, maar stijgt eigenlijk nergens boven de middelmaat uit. De acteurs zijn ‘poppetjes’ die door Maas op hun plek worden gezet: dit is overduidelijk zíjn film. Huub Stapel, bekend gezicht in het oeuvre van Maas, komt er helemaal bekaaid vanaf, want op de eerste vijf minuten na komt hij nooit herkenbaar in beeld. Een tweede kanttekening moet geplaatst worden bij het einde, dat bleek afsteekt bij wat eraan vooraf ging. Net alsof het geld op was… Liefhebbers van Maas-klassiekers ‘De lift’, ‘Flodder’ (1986) en ‘Amsterdamned’ (1988) kunnen hun hart ophalen: met ‘Sint’ is Neerlands meest eigenwijze filmmaker weer helemaal terug op zijn oude niveau. Spetterende actiescènes, platte maar rake humor en onvervalste branie -het is allemaal lekker over the top en Maas gaat meer dan eens over het randje, maar van hem kunnen we het hebben. Kunst met een grote K zal het nooit worden, maar dat is niet wat Maas nastreeft. Zijn doel is om het publiek te amuseren en dat zal met deze geslaagde horrorkomedie zeker lukken!

Patricia Smagge

‘Sint’ verschijnt zaterdag 8 oktober 2016 op DVD en blu-ray (Dick Maas Collectie).