Witness for the Prosecution (1957)

Regie: Billy Wilder | 116 minuten | drama, thriller, misdaad | Acteurs: Tyrone Power, Marlene Dietrich, Charles Laughton, Elsa Lanchester, John Williams, Henry Danniell, Ian Wolfe, Torin Thatcher, Norma Varden, Una O’Connor

De Moeder van Alle Rechtbankfilms, zo kan men in deze aan taalinflatie lijdende tijden, de film ‘Witness for the Prosecution’ wel noemen. Regisseur Billy Wilder is één van de grootmeesters van het oude Hollywood en net als George Stevens en Howard Hawks een man van vele genres. John Ford kennen we vooral van zijn westerns, Alfred Hitchcock associëren we met thrillers en als we Wilder dan toch willen vastpinnen op een genre, dan zou dat toch de komedie moeten zijn. Wilder schonk de wereld films als ‘Some Like it Hot’ (1959), ‘The Apartment’ (1960) en ‘The Seven Year Itch’ (1955) en toonde met die films dat hij zijn genialiteit in dienst kon stellen van scenario’s van andere genieën als Charles Brackett en I.A.L. Diamond.

Wilder was een gevluchte Oostenrijker die als journalist naar Berlijn vertrok en daar het filmvak leerde. Zo werkte hij onder meer mee aan één van de meesterwerken van de Duitse zwijgende film, ‘Menschen am Sontag’ (1930) Hij leerde het vak van mensen als Erich Pommer en Ernst Lubitsch en vluchtte als zovelen naar Hollywood toen het spook van het nazisme zichtbaar werd. In Hollywood maakte Wilder behalve de genoemde komedies ook belangwekkende films als ‘Sunset Boulevard’ (1950), ‘Five Graves to Cairo’ (1943), ‘Ace in the Hole’ (1951), ‘Double Indemnity’ (1973), ‘The Lost Weekend’ (1945), ‘Stalag 17’ (1953), ‘Sabrina’ (1954) en ‘Irma la Douce’ (1963). Het is moeilijk binnen dit lijstje een voorkeur uit te spreken voor de beste Wilder aller tijden maar met de heruitbreng van ‘Witness for the Prosecution’ kan de filmliefhebber zich gelukkig prijzen.

De film wordt gedragen door de acteerprestaties van twee van de grootsten uit de geschiedenis van de cinema: Charles Laughton en Marlene Dietrich. Laughton is een feestje op zich als de knorrige advocaat en wordt constant achterna gezeten door een opdringerige verpleegster die niets moet hebben van zijn ongezonde levensstijl. In werkelijkheid was actrice Elsa Lanchester Laughtons vrouw wat de uitgeacteerde spanning nog vermakelijker maakt. La Dietrich als Christine Helm speelt in zekere zin zichzelf, een Duitse vrouw in een achterdochtige angelsaksische cultuur. Ook de bijrollen zijn sterk bezet met Una O’Connor als meest noemenswaardige als de stokdove huishoudster.

‘Witness for the Prosecution’ biedt, zoals het klassieke rechtbankdrama’s betaamt, de nodige onverwachte plotwendingen, scherpe dialogen en vondstige verweren. Maar net als bijvoorbeeld ‘To Kill a Mockingbird,’ (1962) ‘Twelve Angry Men’ (1957) en ‘A Few Good Men’ (1992), is uiteindelijk de rechtszaak maar een kapstok voor een andere ontwikkeling, die van het individu binnen het systeem, waarin ijdelheid, zelfoverschatting, ambitie en passie een grote rol spelen. Verplichte kost!

Mau Stappers

Waardering: 4.5

Bioscooprelease: 24 april 2003 (re-release)